Is weer zo’n uitspraak waarvan je denkt dat je die niet over het hoofd kan zien. Wie kan nu ontkennen dat er voor overheidsdiensten belasting betaald wordt. En toch worden de kosten van overheidsdiensten vaak over het hoofd gezien. Of er wordt zelfs gedacht dat het goedkoper is als de overheid het regelt. Of nog dramatischer, er wordt gesteld dat het onbetaalbaar is als de overheid dit niet betaald. Maar er is altijd iemand die de rekening betaald.
De kosten van de overheid beginnen met de directe kosten van het heffen van belastingen. Dat is al drie procent van de belastingopbrengsten die gaat naar het bekostigen van het innen van de belasting. Dan is er verder nog niets gedaan met dat geld. Dan moet het nog verdeelt worden over de ministeries. Dat is een heel politiek gesteggel om te bepalen wie hoeveel geld krijgt. Ook dit kost weer geld en middelen. En dan is het geld bij het ministerie of de gemeente terecht gekomen. Ook daar moet er weer besloten worden over wie wat krijgt. En dan pas komen we bij de directe kosten van bepaalde zaken. Zo zijn de directe kosten van een leerlingen in het voortgezet onderwijs een kleine tienduizend euro per jaar. Maar let wel dat daar al een heel traject aan vooraf is gegaan.
Dan vrezen mensen nog wel eens dat het onbetaalbaar wordt als de overheid het niet regelt. Ja lees deze zin nog maar eens over. Het wordt onbetaalbaar als de overheid het niet regelt. Een hardnekkig idee dus dat de overheid dingen goedkoper kan maken. Deze vrees is er bijvoorbeeld bij onderwijs. Men denkt dat als je zelf de kosten op moet brengen dat het niet te betalen is. Het gaat inderdaad om heel veel geld. Maar daar staat tegenover dat je minder belasting gaat betalen. En zoals gezegd door het door de overheid te laten regelen maak je extra kosten. Als je een korting op de belasting geeft dan geef je de meeste mensen meer geld terug dan ze nodig hebben om het onderwijs weer te kunnen kopen dat ze nodig hebben. De overheid kan dingen zeker niet goedkoper maken. De overheid kan alleen anderen ervoor laten betalen.
Het meest hardnekkig is deze redenering nog wel bij overheidplannen om banen te scheppen of te behouden. Denk bijvoorbeeld aan het redden van een fabriek met subsidie van de overheid. De fabriek kan open blijven en de mensen behouden hun baan. Dat is wat je ziet. Wat je ook ziet is dat als de overheid de subsidie niet geeft dat deze mensen op straat staan. Dat is voor een politicus altijd erg ongemakkelijk en dus is er altijd de neiging om toe te geven. Maar wat zijn de ongeziene effecten? Deze subsidie moet betaald worden met belastinggeld. Ergens anders wordt er dus minder uitgegeven. Mensen hebben immers minder te besteden door de hogere belastingen. Maar dit wordt niet gezien. Hier koopt iemand een trui minder en elders gaat iemand toch maar niet uit eten omdat er minder te besteden is. Dat betekent dat heel veel bedrijven iets minder omzet zullen behalen. Dat ze net wat minder inkopen. Dat ze net wat minder mensen inhuren. Het effect is verspreid, maar uiteindelijk is de schade minstens net zo groot als dat je fabriek failliet had laten gaan. Waarschijnlijk is de schade groter, want als er niet was ingegrepen dan was het geld naar bedrijven gegaan die wel levensvatbaar zijn. De bedrijven die geprofiteerd hadden van het afzien van ingrijpen waren de bedrijven die tegen lage kosten goede producten leveren. De bedrijven met een hogere arbeidsproductiviteit dus.
De overheid kost geld en dus moet er belasting betaald worden. Die belasting remt de economie af. Het verhogen van overheidsuitgaven om de economie te stimuleren doet meer kwaad dan goed. Je kan natuurlijk zeggen dat de overheid niet de belasting moet verhogen, maar dat ze moet lenen om deze uitgaven mogelijk te maken. Daarmee zeg je eigenlijk dat het goed is om te lenen in plaats van belasting te heffen. Dat staat nog los van waar deze inkomsten aan worden uitgegeven. Dan had je ook een belastingverlaging door kunnen voeren en het financieringstekort op laten lopen in plaats van specifieke bedrijven te subsidiëren. Voor niets gaat de zon op, het is vervelend maar Milton Friedman had gelijk een gratis lunch bestaat niet.
wikipedia:
Berichten
"De overheid kost geld en dus moet er belasting betaald worden. Die belasting remt de economie af."
BeantwoordenVerwijderenDe economische activiteit wordt verlegt naar niet productieve sectoren (o.a. overheid). Daardoor wordt de gemiddelde levensstandaard lager. Het is echter niet correct om te zeggen dat belasting de economische activiteit afremt. Wel zijn er enkele indirecte effecten (bv afnemende werk-motivatie) die voor reducering kunnen zorgen.
Door regelgeving (bv minimumloon) wordt wel het aantal werkenden gereduceerd. Dat remt de economie direct af.
@Marcel In het laatste stukje lijkt het alsof lenen van de overheid geen prijs heeft, maar dat is natuurlijk niet zo. Als de overheid leent, zorgt dat voor minder investeringen in de private sector. Er vindt namelijk een verdringingseffect op de financiele markten plaats. Ook dit heeft gevolgen voor banen in de particuliere sector.
BeantwoordenVerwijderenMaar even een hele andere kwestie. Wat ik me altijd afvraag is of het voor de vrijheid in een land iets uitmaakt of een parlement via een districtenstelsel wordt gekozen of via een systeem van evenredige vertegenwoordiging. Het zijn behoorlijk verschillende stelsels. Is er 1 die betere (of minder slechte) resultaten oplevert als het om de vrijheid in een land gaat?
@Anoniem, wat versta je onder vrijheid?
BeantwoordenVerwijderen@Rien Onder vrijheid versta ik zelfbeschikkingsrecht over je lichaam, eigen leven en eigendommen mits je geen geweld tegen anderen gebruikt. Dus zowel de vrijheid van meningsuiting als de vrijheid om te ondernemen vallen daaronder. In zijn pure vorm waarschijnlijk niet haalbaar. Al was het alleen maar, omdat het merendeel van de mensheid van leiderschap houdt.... Dus vraag ik me af welke vorm van bestuur het minste kwaad kan... En de meest vrije (of minst onvrije) situatie oplevert.
BeantwoordenVerwijderen@Anoniem Met dat laatste stukje wilde ik niet zeggen dat lenen gratis is. Maar er wordt nog wel eens gezegd dat de overheid geld moet lenen om de economie te stimuleren. Dat probeerde ik daar te weerleggen, maar dit was wellicht niet zo duidelijk.
BeantwoordenVerwijderenBeide systemen zijn democratisch. Dat betekent dat degene die de meeste stemmen krijgt wint. De primaire beloning is voor het doen van dingen die stemmen opleveren. Dat levert in elk systeem het nodige politieke gekonkel op. In een marktsysteem moet je dingen leveren waar mensen voor willen betalen in een democratie moet je dingen beloven waar mensen op willen stemmen. Het onderliggende systeem maakt denkt ik geen groot verschil in de uiteindelijke uitkomsten. Die uiteindelijke uitkomsten worden bepaald door wat wordt beloond en wat niet.
@Anoniem In dat geval ben ik het met Marcel eens.
BeantwoordenVerwijderenIn een districten stelsel zie je echter vaak wel de mogelijkheid om een van hoogerop opgelegde wet eenigzins te verzwakken (of zelfs helemaal niet uit te voeren). Als je aan het USA systeem denkt, daar heeft bv de locale sherrif erg veel macht. Om die reden zou ik dan ook voorkeur geven aan een districten stelsel.
Goed verhaal weer!
BeantwoordenVerwijderen(Tweede alinea: verdeelt worden moet zijn: verdeeld worden)
Ik heb ooit eens een offerte geschreven voor een nieuw IT systeem voor het ministerie van onderwijs. Na wat uitzoekwerk bleek dat een complete afdeling met hoog opgeleide wiskundigen op het ministerie een half jaar lang statische voorspelling maakt met betrekking tot bewegingen van leerlingen van de ene school naar de andere om te voorspellen hoeveel budget er aangevraagd moet worden om de scholen te betalen voor het volgende schooljaar. Dit IT systeem zou miljoenen gaan kosten tel daarbij op de salariskosten van de betrokken ambtenaren en je bent ieder jaar miljoenen kwijt, puur om te voorspellen wat de budget aanvraag voor het komende schooljaar moet zijn.
BeantwoordenVerwijderenDus Marcel, je slaat de spijker op z'n kop! overheid kost geld
*statistische
BeantwoordenVerwijderenWij denken dat de hoge belastingheffing niet direct een oorzaak is voor een beperkende economische situatie.
BeantwoordenVerwijderenWel zal het eraan bijdragen, met de achterliggende reden dat men waarschijnlijk minder productief wordt.
De overheid kost geld, dat is een ding dat zeker is. Vele overheidactiviteiten zijn gegrond, toch hebben wij ook vaak onze twijfels bij de activiteiten die door de overheid ondernomen worden.