Kerstvakantie

De komende twee weken geen berichten vanwege de kerstvakantie. Op drie januari is het eerstvolgende bericht.

Wat maakt de overheid zo anders?

Wat onderscheidt de overheid nu eigenlijk van andere organisaties zoals bijvoorbeeld Phillips? De overheid is ook een organisatie die goederen en diensten levert. En net als bij elke andere organisatie is er sprake van input en output. Er komt geld binnen en men verwacht dat daar wat voor geleverd wordt. Het onderscheidende verschil is dat je bij de overheid gedwongen wordt om te betalen en in sommige gevallen ook gedwongen wordt om te consumeren. Het is echter maar de vraag of deze gedwongen betalingen en leveringen noodzakelijk zijn om de voorziening van deze goederen te regelen.

De onhoudbare vermogenskloof tussen de generaties

Degenen die meer dan tien jaar geleden een huis hebben gekocht hebben hun vermogen flink zien groeien. Met name in de jaren negentig zijn de huizenprijzen enorm hard gestegen. Door deze situatie is er een vermogensongelijkheid ontstaan tussen de generaties. Het is maar de vraag of deze situatie houdbaar is omdat deze niet gebaseerd is op daadwerkelijke marktverhoudingen. Maar een correctie op deze ongelijkheid zou wel eens een flinke financiële klap kunnen betekenen voor de babyboomers. Kan deze generatie dit vermogen wel vasthouden of zal dit vermogen verdampen?

De kosten van schijnveiligheid

De laatste jaren zijn de bevoegdheden van de politie sterk toegenomen. Voor de burgers is het meest opvallend het cameratoezicht en de gebiedsverboden. Minder opzichtig zijn de bevoegdheden die de overheid heeft om mee te kijken met internetgebruik en telefoongebruik. Deze bevoegdheden nemen steeds maar toe met de belofte en hoop dat het vervolgens veiliger zal worden. Deze belofte wordt niet ingelost en de remedie is om vervolgens nog meer persoonlijke vrijheden op te geven.

Politici winnen altijd

Omdat ik mij kritisch uitlaat over de politiek krijg ik nog wel eens de vraag op wie ik zou stemmen of welke coalitie ik graag zou zien. Men verwacht vanwege mijn uitgesproken politieke mening dat ik van het voorjaar ben gaan stemmen. Maar ik heb niet gestemd, elke stem was voor mij een verslechtering ten opzichte van niet stemmen. Dat wil niet zeggen dat niet-stemmen de oplossing is voor alle problemen. Niet-stemmen heeft waarschijnlijk net zoveel effect als wel stemmen, namelijk geen effect. Vrijheid begint door daadwerkelijk wat te ondernemen in je eigen leven. Mijn streven is dat mensen mij niet proberen te controleren en ik leg ook anderen niet op hoe ze moeten leven. Daarom stem ik niet op mensen die wel willen bepalen hoe een ander zijn leven moet leiden. En dan blijkt de keuze ineens wel heel beperkt.

Waarom investeren bedrijven niet in veiligheid?

Dit is een vraag die vaak gesteld wordt en daarbij wordt dan snel de beschuldigende vinger gewezen naar bedrijven die “slechte” producten op de markt brengen. Je zou je echter ook af kunnen vragen waarom consumenten niet investeren in veiligheid. Zij zouden best een veiligere auto kunnen kopen. De informatie is beschikbaar en de enige drempel is geld. De overheid kan natuurlijk ook eisen dat de veiligheid omhoog moet. Maar die kan niets verbeteren alleen de keuzes beperken.

Volledig vrije migratie

Over migratie zijn heel wat verhitte discussies. Er zijn er die vinden dat migratie wel kan, maar dan wel onder bepaalde voorwaarden. Sommigen vinden dat het niet kan als je uit een bepaald land komt of een bepaald geloof aanhangt. En dat zijn er nog de pragmatici die alleen die migranten binnen willen halen die ook wat opleveren. Zij willen dan bijvoorbeeld alleen mensen binnen laten bepaalde papieren hebben. Nu rijst ook zelfs de vraag of je strafbaar bent als je iemand helpt die illegaal in Nederland is. Al deze voorwaarden maken naar mening de zaak alleen maar nodeloos ingewikkeld. Mijn standpunt is een stuk eenvoudiger, ik ben voor volledig vrije migratie.

Hoogervorst over de euro (politiek taalgebruik)

Hoogervorst laat weten dat hij niet denkt dat de Euro zal vallen. Hij komt met een aantal argumenten die op het eerste gezicht goed klinken. Maar luister je goed dan blijkt dat er eigenlijk niets wordt gezegd dat hout snijdt. Hij laat het verhaal eerst ontsporen en gaat vervolgens op een heel ander spoor verder. Hou je het verhaal inhoudelijk tegen het licht dan zitten er de nodige gaten in. Maar dat wil niet zeggen dat Hoogervorst zijn effect niet bereikt heeft. Hij heeft de meerderheid van de toehoorders waarschijnlijk wel een duwtje gegeven in de richting van zijn mening. Een verhaal hoeft helaas niet te kloppen om te overtuigen.

Meer lenen aan Ierland om het financieringstekort te verkleinen

De steun van Ierland bestaat uit een omvangrijk pakket aan leningen. Het geld van de steun zal ondermeer gebruikt worden om het financieringstekort terug te dringen. Verder is het van belang dat schuldenpositie verbeterd wordt. Maar het steunpakket bestaat uit een lening aan Ierland. Misschien ben ik simpel, maar als een overheid meer leent dan loopt het financieringstekort en de staatsschuld op. De beleggers lijken er voorlopig ook nog niet in te trappen en de rente op staatsobligaties in de Eurolanden blijft oplopen. Met name de situatie in Spanje en Italië is zorgelijk. De belegger vraagt zich terecht af hoever de Eurolanden zullen gaan om het imago van de euro hoog te houden.

Zou Ierland geen hulp krijgen dan zou Ierland waarschijnlijk overgaan op herstructurering van de schuld. Dit komt er simpelweg op neer dat ze een deel van de staatsschuld niet terugbetalen. Ierland heeft teveel geleend en kan simpelweg zijn schulden niet meer betalen. Het land is dan failliet en de schuldeisers zitten dan met de problemen. Als je geld leent aan iemand die op het punt staat om failliet te gaan dan kan dat gebeuren en dat hoort bij het risico van beleggen. Die beleggers zullen vervolgens wel een veel hogere rente vragen om nog geld uit te lenen aan Ierland. Maar dat kan Ierland even niet betalen. De situatie ontstaat hierdoor is dat Ierland stopt met het betalingen doen ten aanzien van zijn staatsschuld. En de beleggers zullen vervolgens geen geld meer willen lenen. Dit is ook wat er gebeurt is in IJsland. Maar als dit gebeurt met een euroland dan zou dit het imago van de euro kunnen beschadigen.

Het grootste nadeel voor Ierland van een faillissement is dat ze hun financieringstekort per onmiddellijk terug moeten brengen naar nul. Ze kunnen dan immers niet meer lenen. Dit zal wel even pijn doen. Verder blijven ze zitten met een relatief sterke munt en ze kunnen niet de waarde hun munt laten dalen om de concurrentiepositie te verbeteren. Om de concurrentiepositie te versterken in Ierland zullen de lasten omlaag moeten en de lonen ook. Minimumlonen en uitkeringen zullen verlaagd moeten worden. Harde maatregelen, maar wellicht beter dan de schuld nog verder op laten lopen.

Dan zouden er ook nog een paar banken omvallen als Ierland geen geld meer heeft om deze overeind te houden. Als deze vallen dan krijgen de banken in de Eurozone ook een flinke tik. En men is nog steeds getraumatiseerd van wat er gebeurde na de val van Lehman Brothers. Verder zijn er ook nog veel pensioenfondsen en overheden die Ierse obligaties bezitten. Verder kan het de schuldenpositie van overheden die geleend hebben aan Ierland verslechteren. Het is echter maar de vraag of dit de situatie voor Ierland veel erger maakt. Daar ligt de economie al in puin. Maar de kans is wel dat de narigheid gaat uitstralen naar de andere eurolanden. Daarmee wordt ook duidelijk waarom Ierland eerst niet wilde meewerken. Ze hadden wel degelijk een onderhandelingspositie omdat de andere eurolanden een belang hebben bij het overeind houden van Ierland. Ierland lag al op de grond en had niet veel meer te verliezen en deze troef hebben ze ook uitgespeeld. De rest van de eurolanden wil echter nog de schijn ophouden dat het allemaal wel meevalt.

Door deze reddingsactie wordt het risico van wanbetaling naar een hoger niveau getild. De eurolanden lenen veel geld en nemen daarmee een risico. Door deze constructie kan Ierland nu lenen tegen een lager percentage dan zonder steun mogelijk was geweest. Maar de sterke landen krijgen nu ook te maken met een oplopende rente. Dit gaat om slechts een hele lichte stijging omdat het effect erg verwaterd is. De economie van Ierland valt in het niet bij die van Duitsland en Frankrijk. Maar het geeft wel aan wat we straks kunnen verwachten als er meer landen gered worden. Men wil heel graag het imago van de Euro stevig houden. Als landen die de Euro hebben failliet gaan en dus weigeren om hun schulden te betalen dan heeft dat invloed op het imago van de euro. De prijs die betaald moet worden is een hogere rente op de staatsschuld. En dat leidt onvermijdelijk tot hogere belastingen, nu of in de toekomst.

De risico’s optillen naar een hoger niveau is een gok die veel weg heeft van dubbel of niets. De Eurozone absorbeert de ellende van Ierland en de Zuid-Europese landen en zo verwateren de problemen. Althans dat hoopt men. Laat men de boel instorten dan geeft dat een signaal aan de markt dat de landen er alleen voor staan. Dat zou de toch al hoge rentestanden in Italië en Spanje verder omhoog stuwen. Maar het is ook anders dan dubbel of niets. Er is namelijk weinig te winnen het gaat om het beperken van het verlies. Als de truc lukt dan sukkelen de economieën door zoals ze nu ook al doen. Gaat het fout dan lopen de rentes voor veel meer Eurolanden op en dan lopen de financieringstekorten snel op. En dit dwingt landen tot harde bezuinigingen. Verder is bij een spelletje dubbel of niets de kans op winst vijftig procent. Maar hier is het onduidelijk wat de mogelijkheden zijn om hier uit te komen. Wat is er eigenlijk gewonnen als je wint. Je hebt de problemen opgeschoven, maar zijn ze ook verdwenen. De schuldenpositie van de landen in de Eurozone blijft verslechteren zelf in de meest gunstige scenario’s.

De redding van Ierland wordt verkocht als maatregel om de financiële situatie te verbeteren. Maar een financieringstekort verkleinen door meer geld te lenen dat gaat nu eenmaal niet. De financiële positie van de landen die gesteund wordn blijft verslechteren ondanks de steun. Faillissementen zijn veel pijnlijker, maar uiteindelijk ook veel gezonder. Deze zaak stort dan inderdaad in, maar dan kan de opbouw ook weer beginnen. Nu wordt de ellende vooruit geschoven en dan is het maar afwachten wat de toekomst zal brengen. Het is onduidelijk wat nu de situatie is in de landen die gered zijn. IJsland heeft het heel zwaar, maar er is ook veel meer duidelijkheid over de vooruitzichten. Maar voor bijvoorbeeld Griekenland is nog heel veel onduidelijkheid. Over enkele jaren zal de schuld richting de 140 procent van het nationaal inkomen gaan. En niemand heeft eigenlijk een idee hoe dat moet worden afbetaald.  De onzekerheid blijft op deze manier in de lucht hangen. Beleggers blijven zenuwachtig en in de eurolanden blijven de rentes oplopen.