Volgens recente cijfers ligt de inflatie slechts op 1,6 procent. Dat geeft de centrale banken hoop dat ze voorlopig nog door kunnen gaan met het ruime monetaire beleid. In de VS zijn er in ieder geval plannen om nog even op het gaspedaal te gaan staan. Maar er zijn toch tekenen dat de prijzen gaan stijgen. De grondstoffen maken een woelige tijd door. Als deze prijsstijgingen doorzetten dan komt de werkelijkheid binnenkort om de hoek zetten en is het sprookje voorbij.
De prijzen van metalen, voedsel, katoen en olie zijn de afgelopen flink gestegen. Dit wordt uiteindelijk doorgerekend in de consumentenprijzen. En dat betekent dat voedsel en kleding duurder zullen worden. Verder zal de benzine aan de pomp en alles waar energie voor nodig is ook duurder worden. En natuurlijk gaat de prijs van alles waar metaal in zit ook omhoog. Je voelt al aankomen dat er dan geen ontkomen meer aan is, want dan zal bijna alles duurder worden. Een positief teken is dat de lonen de afgelopen tijd in Nederland minder hard stegen dan de inflatie. Hierdoor nemen de kosten voor arbeid minder snel toe en dat kan het kostenplaatje nog gunstig beïnvloeden. Verder is de euro weer in waarde gestegen en dat verzacht de situatie in Europa weer iets. Maar in de VS zullen ze in ieder geval te maken krijgen met zeer grote stijgingen van de kosten. En als de VS in de problemen komen dan blijft de EU niet achter.
Wat zal dit keer de reactie van de FED zijn op deze situatie. Naar mijn mening kom je nu op een punt dat zowel een hoge als een lage rente funest uit zullen werken. Om de inflatie te beteugelen zou de FED ervoor kunnen kiezen om de rente te verhogen. Maar de schuldenlast is enorm en dan is een hogere rente heel vervelend. Doordat de rente zo enorm laag is zal een rentestijging zich relatief sterk laten voelen. Stel je voor dat je hypotheekrente vier procent bedraagt en je hypotheeklast bestaat bijna volledig uit rentebetalingen. Als de hypotheekrente naar zes procent gaat dan ga je bijna vijftig procent meer betalen voor de hypotheek. En zes procent is nog helemaal geen gekke rentestand. Voor de overheid is het verschil nog groter. Die betalen nu 2,5 procent rente op de staatsschuld, maar een meer normale rente lag de afgelopen tijd rond de 4,5 procent. Dat is bijna een verdubbeling van de rentelast. Voor een land met toch al een groot financieringstekort en een hoge staatsschuld een heel groot probleem. Voor een land dat zo zucht onder zijn schuldenlast is dit een hele hoge prijs om te betalen. En als de inflatie echt op gaat lopen is het goed voor te stellen dat de rente nog meer omhoog zal moeten om de inflatie te beteugelen. Dan gaan vele burgers en de overheid failliet. Dit lijkt mij een scenario waar men niet voor zal kiezen en dus gaat de geldpers weer aan.
Het alternatief is om toch meer geld bij te drukken en de rente laag te houden. Maar dit zal leiden tot steeds verder oplopende inflatie. Op een gegeven moment is het buigen of barsten. Of de rente gaat omhoog en de economie maakt een scherpe duikeling of de dollar stort in door hyperinflatie en de economie ook. De rente zijn werk laten doen is de verstandige optie vanuit economisch oogpunt, maar toch denk ik dat er gekozen wordt voor het rekken van de zaak. De hoge rente is een boodschap die te vervelend is om te verkopen als politicus. De economische gevolgen zullen enorm zijn en dat kun je je niet veroorloven als politicus. Het financiële systeem is heel erg kwetsbaar en vele overheden lopen ook over het randje. Het laten uitwoekeren van alle ellende zal heel wat pijn gaan doen. Inmiddels is er zoveel ellende vooruitgeschoven dat een zachte landing onwaarschijnlijk is. Dus toch maar weer proberen om de situatie nog even te rekken en kijken hoe het afloopt. En natuurlijk heel hard hopen dat het jouw tijd wel zal duren.
Berichten
Ik heb toch alleen maar schulden, een hypotheek en wat financieringen. Spaargeld al helemaal niet. Dan kan ik toch alleen maar blij zijn met inflatie, niet?
BeantwoordenVerwijderenDat is natuurlijk ook het trieste dat eerlijke mensen die gewoon een aardig spaarsaldo hebben, dat die de pineut zijn met hoge inflatie. Mensen die er maar een beetje op los leven, worden met hun schulden geholpen met een hoge inflatie. Hoe leggen politici dit uit? De socialistische en andere linkse partijen zullen dat aan hun achterban wel kunnen uitleggen maar hoe leggen de midden en rechtse partijen dit aan hun kiezers uit? Wat zal dit trouwens voor gevolgen hebben voor de mentaliteit van mensen? Sparen wordt dus niet beloond, schulden maken wel en was dat nou juist net niet wat we wilden?
BeantwoordenVerwijderenHoi Kees, helemaal mee eens.
BeantwoordenVerwijderenHet zijn ook de eerlijke mensen die op deze manier worden bestolen.
Maar eerlijk gezegd valt de schuldenmaker niets te verwijten. Zij maken alleen gebruik van de mogelijkheden die hen geboden worden.
De echte schuld ligt bij de banken en de toezichthouders, maar nog meer bij de overheid. Die bepalen immers de regels.
Nu is het simpelweg wachten tot de boel in elkaar klapt. En ook al worden je schulden minder anoniem, je huis zal de komende tijd ook steeds minder waard worden. De koopkracht van Nederlanders gaat met het jaar achteruit door de vergrijzing, vastzittende woningmarkt (vanwege de hypotheekrente) en de torenhoge staatsschuld die is ontstaan door de garantiestelling van bankschulden door de overheid. Tel daarbij op de demografische ontwikkeling waarbij een generatie babyboomers in de vut gaat en het feest is compleet. Graag wil ik de babyboomgeneratie en de generatie daarna ook bedanken (sarcastisch). Jullie hebben veel voor de Nederlandse economie gedaan, maar helaas hebben jullie mijn (in de maak) kinderen opgezadeld met schulden die niet meer zijn te herstellen. En daarvoor zullen ze in de toekomst nog veel pijn lijden. Als de overheid aflossen had gestimuleerd in plaats van schulden maken, door het geleidelijk afschaffen van de hypotheekrenteaftrek, hadden mensen kunnen sparen voor hun pensioen door het aflossen van hun huis. Maar nu is 50% van alle hypotheekvormen in Nederland een aflossingsvrije. Wordt optimaal misbruik gemaakt van de hypotheekrenteaftrek en moet de staat gaan bezuinigen op potjes waarop het helemaal niet zou moeten bezuinigen (onderwijs, gezondheidszorg).
En het allerergste is nog wel dat we in Nederland niet eens meer praten over duurzaamheid en het klimaatprobleem, maar in plaats daarvan gaan we een groep mensen polariseren. Treurige politiek en een treurig land met mensen zijn we geworden.
Marcel, Voorlopig houd ik het op een waardedaling van assets (onroerend goed, aandelen, obligaties enz.) en inderdaad een sterke prijsstijging van grondstoffen en alles wat daaraan is gerelateerd. Het is dus maar de vraag of de mensen met hoge (hypotheek) schulden van deze inflatiegolf profiteren. Het onderpand daalt in waarde en de bestedingen aan eerste levensbehoeften gaan omhoog door de gestegen voedselprijzen, daardoor wordt het steeds moeilijker om de aflossingen op deze schulden te voldoen.
BeantwoordenVerwijderenDe VS (i.c. de Fed) willen doen wat zij al 50 jaar doen, hun eigen problemen afwentelen op de rest van de wereld. Of dat deze keer gaat lukken, is echter de vraag. De BRIC landen zijn niet van plan om hun verkregen welvaart zomaar af te laten nemen door de V.S.
De nieuw gedrukte dollars van de Fed komen niet tercht in de portemonee van de Amerikaanse consument, maar hebben de eigenschap om op zoek te gaan naar rendement, daar waar de rente hoger is.....Azie of Brazilie bijvoorbeeld. Niet voor niets hebben een aantal van deze landen al een belastingheffing op instromend kapitaal ingesteld om zich te beschermen tegen deze "muur" van dollars.
Het spelletje kan voorlopig doorgaan. China is verstandig beleid aan het voeren, dwz haar voestgoedmarkt aan het afremmen en de rente omhoog. Dat betekent dat China's gehamster op grondstoffen even minder wordt. Verwacht lagere grondstofprijzen. Als er ergens een duidelijk teken van inflatie is, dan is het wel op de beurzen. Die staan onverklaarbaar hoog.
BeantwoordenVerwijderenBrazillie is een hype.
BeantwoordenVerwijderenZachte landingen? ... Hope springs eternal.
BeantwoordenVerwijderenHoi marcel, een leuk stuk, met een duidelijk toetsbare voorspelling. Durf je het aan om ook nog een range voor de economische groei te noemen (wat is 'stagnatie'?), evenals een tijdsperiode waarin we dit gaan zien (wanneer begint het, en wanneer zijn we er ongeveer weer uit?)?
BeantwoordenVerwijderenOverigens is het meest interessante straks om te zien _waarom_ de redenering wel/niet klopte.
Zelf verwacht ik beperkte invloed van grondstofprijzen op de economie, een lage economische groei (ca. 2%), en een lage inflatie (standaard CPI onder de 2%), voor de komende 3 a 4 jaar. Vrijwel alle Europese overheden staan op het punt om te bezuinigen, een dalende vraag van de overheid leidt tot een krimp van de economie. De dalende vraag leidt ook tot een negatieve druk op de prijzen. Daarnaast zijn we nog steeds bezig met de lucht uit de bubbel te laten, wat betekent dat veel 'assets', zoals Fons dat noemt, inderdaad in waarde gaan dalen, of in elk geval niet sterk gaan stijgen.
De (wereld)markt voor grondstoffen en voedsel blijft gespannen, wat leidt tot sterke prijsschokken. Voor de economische crisis was er ook al een sterke stijging van deze prijzen te zien, wat maar een beperkte invloed had op de westerse economieën. Grondstoffen worden weliswaar voor vrijwel alle producten gebruikt, maar vormen slechts een zeer beperkt onderdeel van de totale kosten. Een prijsstijging van katoen met 50% leidt dus niet tot een prijsstijging van t-shirts met 50%.
Tot slot zijn centrale banken druk met het 'printen van geld'. Dit hoeft echter niet te leiden tot inflatie. Ook Japan drukt al jaren ontzettend veel geld bij, maar blijft last houden van dalende prijzen. De echte grote push door de centrale bank om inflatie te creëren zal in Europa niet zo snel gebeuren, daar is Duitsland op tegen. Misschien dat ze na jaren van lage economische groei daar anders over gaan denken. Tot die tijd zitten we met een lage groei, en een lage inflatie.
@Econoom Ik geloof niet in exacte toekomstvoorspellingen. Er zijn in de toekomst teveel onzekerheden om voorspellingen te kunnen doen. Verder is het systeem momenteel heel gevoelig voor veranderingen. Die wisselvalligheid kan leiden tot inflatie, maar ook tot deflatie. Het verleden geeft ook niet altijd houvast. Dat Japan geld bijdrukt en toch deflatie heeft wil niet zeggen dat geld bijdrukken tot deflatie leidt.
BeantwoordenVerwijderenEen aantal belangrijke ontwikkelingen:
- ruime monetair beleid
- gespannen grondstofmarkten
- technologische vooruitgang
- vergrijzing
- politieke (on)rust (bijvoorbeeld tav pensioen)
- staatsschuld en financieringstekort
- bevolkingsgroei
- concurrentie verhouding West en Oost
Hier zitten heel veel factoren tussen die niet te voorspellen zijn, maar toch een grote impact zullen hebben op de economie. Hoe zal de vergrijzing uitspelen bijvoorbeeld. Gaan de gepensioneerden of de werkenden die rekening betalen. De besluiten die hierover genomen worden hebben grote impact op de economische groei.
Ik ben me ervan bewust dat de prijzen van katoen niet volledig worden doorgerekend in de prijzen van kleding. Toch is het goed mogelijk dat het tot hogere stijgingen leidt dan verwacht. Als de katoenprijs bestaat uit 20% procent van de prijs dan verwacht je een prijsstijging van 10% (als de katoenprijs met 50% toeneemt). Op de inkoopprijzen wordt vaak een vaste opslag gehanteerd en dad zou het hoger uit kunnen komen. Verder kunnen prijsstijgingen leiden tot hogere looneisen. Grondstofkosten hebben de neiging om nog lang door te werken in de prijsstijgingen. Dit is verontrustend omdat dit ook betekent dat de centrale bank niet even snel op de rem kan gaan staan als de inflatie oploopt.
Hierbij een illustratie van het doorwerken van hoge grondstofprijzen in de prijs van producten. Een stijging van de prijs van katoen met 1% leidt tot slechts ongeveer 0,003% duurdere kleding.
BeantwoordenVerwijderenRecent is de prijs van katoen geëxplodeerd. Overstromingen in Pakistan en Noordoost China hebben een deel van de katoenproductie in de wereld vernietigd. Als gevolg is de prijs van katoen op de wereldmarkt met maar liefst 730% gestegen. Het artikel (zie link) geeft interessante informatie over de prijs van katoen, en het aandeel van katoen in onze kleding. Op basis van die gegevens is iets te zeggen over het effect van de prijsstijging van de grondstof op de prijs van het uiteindelijke product, kleding.
http://www.thisismoney.co.uk/bargains-and-rip-offs/article.html?in_article_id=514553&in_page_id=5#ixzz12tW5lxI9
Volgens het artikel is de katoenprijs gestegen van 0,10 USD per pound, naar 0,83 USD per pound. De totale prijsstijging is dus 0,73 USD per pound. Laten we dit even omrekenen naar 100 gram, en vervolgens naar Euro. 1 pound is ongeveer 450 gram. Dus de prijsstijging per 100 gram is 0,73/4,5= 0,162 USD. Omrekenen naar euro; 1 USD is ongeveer 0,73 euro. Dus de prijsstijging van 100 gram katoen is 0,162*0,73 = 0,118 euro.
Tot zover heb ik alleen de bedragen herschreven, en uitgedrukt in euro per 100 gram. Om te berekenen wat het effect is op de prijzen van kleding zullen we een aantal aannames moeten doen. Voor de eerste aanname stel ik dat een gemiddeld kledingstuk ongeveer 1 kilogram weegt. De tweede aanname is dat een gemiddeld kledingstuk 10,- euro kost. Uit het artikel blijkt verder dat 20% van onze kledingstof uit katoen bestaat. Nu kunnen we de berekening afmaken.
Per gemiddeld kledingstuk is er 200 gram katoen nodig (1kg stof * 20% = 200 gram). De prijs van katoen is per 100 gram met 0,118 euro gestegen, dus per kledingstuk is de prijs van katoen met 2 * 0,118 = 0,237 euro gestegen. De prijsstijging van katoen met 730% leidt dus tot een gemiddelde prijsstijging per kledingstuk van 0,237 euro. Er van uitgaande dat een gemiddeld kledingstuk 10,- euro kost, is dit een prijsstijging van 0,237/10*100 = 2,37%.
Een prijsstijging van katoen met 730% leidt dus tot een prijsstijging van kleding met 2,37%. Omrekenen naar het effect van een 1% stijging; 2,37/730 = 0,0032%, laat zien dat een prijsstijging van katoen met 1% leidt tot een prijsstijging van kleding met 0,0032%.
Dit is slechts één voorbeeld, maar hou het in je achterhoofd wanneer de krantenkoppen spreken van stijgende grondstofprijzen. Zelfs een extreme stijging van 730% heeft slechts beperkte invloed op de consumentenprijzen.
@Econoom Ik ben het helemaal eens met je verhaal ten aanzien van de korte termijneffecten. Waar ik op doelde was wat er gebeurd als gedurende langere tijd de grondstofprijzen hoog blijven. Voordat bijvoorbeeld vakbonden kunnen reageren ben je wel weer een hele tijd verder. Er zijn heel veel aanbieders van producten met ridide prijzen die lange tijd zullen wachten voordat ze de prijzen hebben aangepast.
BeantwoordenVerwijderenAls de prijs van olie stijgt dan duurt het een hele tijd voordat dit doorgerekend is in de benzineprijs en het duurt nog langer voordat het verwerkt is in de energierekening voor je huis. En dit leidt tot inflatie waar de bonden weer op reageren met hogere looneisen. Dit is een effect dat lange tijd door kan zetten. Als er eenmaal inflatie in het systeem zit dan kan het lang duren voordat die eruit is. De verwachtingen houden de inflatie dan namelijk ook nog een tijd omhoog.
De aanname van de centrale banken is dat zij de prijzen vrij snel kunnen bijsturen als de inflatie op gaat lopen. Naar mijn mening is de inflatie een soort mamoettanker. Het duurt heel lang voordat je die bij kan sturen.
@Marcel Dat de inflatie een soort mammoetanker is, klopt volgens mij wel. Het heeft in de jaren '70 ook lang geduurd om het inflatiespook weer onder controle te krijgen.
BeantwoordenVerwijderen