Leren doe je overal

Ten aanzien van leren ligt er momenteel een grote nadruk op het leren in scholen. En dit terwijl leren iets is dat je dagelijks doet en overal. Elke dag verwerk je weer nieuwe ervaringen tot bruikbare kennis en vaardigheden. Dit natuurlijke proces verdient wat mij betreft meer aandacht.

Het eerste leren doe je onder begeleiding van je ouders. Zij zijn je eerste leraren. En als je een goede relatie hebt met je ouders dan kun je nog lang profiteren van hun kennis en wijsheid. In het begin neem je alles nog klakkeloos aan en ben je nog kwetsbaar. Met de jaren word je zelfstandiger en leer je de aangereikte kennis kritisch te bekijken.
Ouders hebben regelmatig ook een taak in het formele leren aan kinderen zoals dat op scholen gebeurt. Dat kan bijvoorbeeld hulp zijn bij het maken van huiswerk.

De basis voor het leren op school wordt gelegd door de ouders. Voordat een kind de eerste taalles krijgt hebben de ouders al heel wat tijd besteed aan het aanleren van taalvaardigheid. Het leren door ouders is veel minder technisch. Zij leren kinderen de woorden die ze nodig hebben in het dagelijks leven. Als een kind ruzie heeft wordt het geleerd hoe het dat uit moet praten.

Deze manier van leren sluit direct aan bij de behoefte, kan direct worden toegepast en je krijgt daarna gelijk feedback of het geleerde iets toevoegt. Deze natuurlijke manier van leren is kenmerkend voor het leren zoals we dat in het dagelijks leven doen.

Mensen zijn van nature autodidacten. Zij observeren hun omgeving, analyseren die en passen hun gedrag daarna aan. Leren is wat dat betreft ook zeker geen intellectueel hoogstandje. Alle mensen nemen hun omgeving waar en passen zich aan om zo hun overlevingskansen te vergroten.

De werkplek is een plek waar veel geleerd wordt. Bedenk maar eens hoeveel van de relevante informatie voor het uitoefenen van je taak je op je werk hebt geleerd en hoeveel je op school hebt geleerd.

School wordt vaak gezien als het primaire instituut voor leren. Maar ik zou het eerder zien als een aanvulling op het leren. Daar waar je zaken niet in de praktijk kan leren ga je het klaslokaal in. De hoofdzaak van het leren echter ligt buiten het klaslokaal.

Kijk ik naar mijn eigen situatie dan sluit dat hierbij aan. Ik heb mijn lesbevoegdheden gehaald in deeltijd. Daarvoor moest ik een dag in de week naar school. Zo heb ik de hele HBO-opleiding doorlopen en later heb ik op deze manier een Masteropleiding behaald. De nadruk van het leren lag daarmee op mijn werkervaring en autodidactische activiteiten. Op mijn werk leerde ik heel veel, maar de opleiding schoot regelmatig tekort daarom heb ik nog heel wat extra boeken gelezen om mezelf de noodzakelijke vaardigheden eigen kunnen maken. De opleiding was maar één van de schakels in het leren dat ertoe geleid heeft dat ik de vaardigheden heb die ik nu heb.

De rol van school wordt naar mijn mening sterk overschat. In het leren van de mens speelt de school slechts een kleine rol. Er zou meer ruimte mogen zijn voor alternatieve vormen van leren. Nu zijn we gedwongen om heel veel ineffectieve tijd door te brengen in klaslokalen om daar kennis op te doen waarvan het rendement vaak twijfelachtig is.

Tags: Onderwijs natuurlijk leren