dinsdag 4 mei 2010

Ik heb getwijfeld over België

De Belgische regering heeft er de brui aan gegeven. Ze gaan voor nieuwe verkiezingen. Normaal gesproken betekent dat meer van hetzelfde, maar dit keer staat er meer op het spel. Moet België splitsen of niet. In tijden waarin internationale samenwerking hoog in het vaandel staat lijkt het een zot idee. Maar kleinere landjes hebben ook zo hun voordelen.
Men maakt zich bezorgd over de positie van een kleiner België. België is al klein en nog kleiner dat kan toch niet goed komen. Men maakt zich zorgen over de beperkte macht van een klein land. De regering van kleinere landen heeft inderdaad minder macht. En dat is misschien wel de reden dat kleine landen het vaak goed doen.
Kleinere landen zijn afhankelijker van internationale handel. Een landje als Luxemburg kan niet in het eigen onderhoud voorzien. En dat levert ook geen problemen op. Mensen maken zich ten onrechte druk over de zelfvoorziening van het land waarin ze wonen. Waarom zou een bepaalde regio zelfvoorzienend moeten zijn? Moet Nederland in haar eigen onderhoud kunnen voorzien. En als dat zo is hoe groot moet die regio dan zijn? Is het dan geen probleem dat Amsterdam niet in haar eigen onderhoud kan voorzien? Handel tussen landen is in beginsel  niet anders dan handel tussen regio's, maar het zijn het zijn de belemmeringen aan de grens die het verschil maken.
Kleine landen zijn veel sterker gericht op een open handel. Ze importeren en exporteren veel. En toch hebben ze nauwelijks een internationale machtspositie. En als individuele partijen geen macht hebben dan is dat vaak een goed teken voor de economie. Een dergelijk land kan bijvoorbeeld geen handelsoorlog beginnen. Deze beperkte macht komt de burgers uiteindelijk ten goede. De open handel wordt niet verstoord door de machtspelletjes die de overheid speelt.
In een klein land speelt emigratie een grotere rol. Mensen trekken makkelijker weg uit een klein land dan uit een groter land. Als de overheid er een zooitje van maakt dan kunnen mensen makkelijker wegtrekken. Beperkingen van de persoonlijke vrijheid leiden daardoor snel tot problemen. Ook economische vrijheid is belangrijk om zo de werkloosheid laag te houden. Als er te weinig werk is dan kunnen de mensen wegtrekken. Emigratie is schadelijk voor een land en de regering zal dus zijn best moeten doen om mensen binnen te houden.
Er zijn veel voorbeelden van kleinere landen die het relatief goed doen. Denk bijvoorbeeld aan Zwitserland en Luxemburg. Ook kleine landjes als Hongkong en Singapore doen het goed. Het is dus zeker geen uitgemaakte zaak dat kleiner ook slechter is.
Kleinere landen zijn interessant omdat ze de keuzevrijheid vergroten. Stel dat elke Nederlandse provincie een apart land is met een eigen belastingstelsel, eigen wetten en eigen voorzieningen voor zorg en onderwijs. Mensen zouden dan de keuze hebben. In Utrecht is het bijvoorbeeld het leidend principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. En in Noord-Holland is het systeem weer superliberaal. Voor inspiratie kunnen we kijken naar het systeem van Kantons in Zwitserland. Laat de beste provincie winnen zou ik zeggen. Laat de overheden concurreren.
Groot is ook niet altijd alles. Het is maar de vraag hoeveel voordeel we hebben van de EU. De vrije handel is erg mooi natuurlijk. Maar dat had je in een kort verdrag af kunnen tikken en klaar. De rest van al het geregel in Brussel is alleen maar ballast. De politieke samenwerking is niet nodig en de economische openheid kan ook zonder samenwerking. Dus ik pleit voor politiek isolationisme gecombineerd met economische vrijheid en dat het liefst met kleinere eenheden. De splitsing van België zie ik daarom als een welkome toevoeging aan de keuzes die ik heb als ik eventueel ga emigreren.

10 reacties:

  1. Interessante gedachte, maar ik denk dat áls België gaat splitsen, de Vlamingen zich bij Nederland willen voegen. En wat mij betreft zijn ze welkom.

    Wat de Walloniërs doen is nog maar de vraag. Ik kan me niet voorstellen dat Frankrijk op zit te wachten op een lui, zwartwerkend volk. Misschien zou een zelfstandig Wallonië goed zijn voor de mentaliteit aldaar.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. "If goods do not cross borders, soldiers will." Ome Aad (Smith)

    De economische "voordelen" van kleinere jurisdictiegebieden, oftewel monopolies om een groep mensen in een bepaald gebied te mogen farmen, staat natuurlijk geheel los van de politieke overwegingen en voordelen van grote jurisdictiegebieden. Het liefst farm je een zo homogeen mogelijke groep mensen, in België is dat niet aan de hand-alhoewel alles relatief is natuurlijk-en in Zweden bijvoorbeeld nog wel, al is het tanende.

    -- Arend

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @ Arend:

    Is dat geen uitspraak van Ome Freek? (Bastiat)

    Peter

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Simon Asselbergs5 mei 2010 03:32

    Ik vind het nogal wat om te speculeren over een splitsing van een buurland. Eigenlijk vind ik het niet kies. Dat zal dan wel te politiek correct van mij wezen, so be it.

    Ik denk dat de beste oplossing er een is die de wrijving tussen de Nederlandstalige en Franstalige gedeelten wegneemt. Dat is helaas een ingewikkelde en geen eenvoudige. Ook de eenvoudige libertarische zienswijze kan dat probleem niet makkelijker maken dan het is. Misschien ontgoogelend voor die zeer het libertarische gedachtengoed hoog houden, maar er is niet altijd een simpele oplossing voor ieder probleem. Of een splitsing de genoemde wrijving wegneemt is nog maar te bezien. Ik denk dat het niets oplost. Maar genoeg theorie...

    Kleine landjes met relatief grote banken doen het nu niet per definitie goed, IJsland is er een mooi voorbeeld van. Dus dat verhaal van kleine landjes, romantisch maar niet echt realistisch. Mind you.

    De grootste Belgische banken, wat er nog van over is, hebben overwegend hun hoofdkantoren in het Vlaamse gedeelte. Dus een splitsing heeft grote consequenties voor beide partijen. Ik denk dat beide delen er belang bij hebben dat er een overheid is die die banken overeind kan houden. In ieder geval andere Europese landen. Nog interessanter is dat in de hoofdstad Brussel (Vlaanderen) de Franse taal overwegend gebruikt wordt. Omdat een splitsing dat ook niet oplost, neemt de wrijving dus alleen maar toe.

    Ik denk dat het af en toe wijs is om jezelf de vraag te stellen hoe oordeelskundig mbt tot dergelijke complexe situaties. De onrust is niet goed voor Belgie en niet goed voor ons. Laten we maar eerst de kredietcrisis afwachten voordat we het uberhaupt hebben over het inwijden van een tal nieuwe Nederlandse provincies (dat volgens mij al nu helemaal niet kies of opportuun is). We hebben momenteel al genoeg aan de Nederlandse Antillen, die volgens mij net er een paar te veel zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Simon Asselbergs5 mei 2010 03:49

    Ow ja, mocht je graag willen emigreren en houden van een laisez faire economie (met veel grondstoffen & diensten sector, veel handel met Azie) dan zou ik Australie aanbevelen. Maar voordat je antibureaucratische droom (die ik compleet met je deel) te hoge verwachtingen schept: het is niet bepaald eenvoudig om naar Australie te emigreren. Het emigratie beleid is zo bureacratisch als je maar mogelijk kan verzinnen, en waarschijnlijk nog een stukje erger...

    BeantwoordenVerwijderen
  6. @Simon De Belgische overheid wordt geconfronteerd met een lastig probleem. Het is dan naar mijn mening juist goed om na te denken over de consequenties van de alternatieven. Het begrijpen van een probleem is nodig om zinnige dingen te kunnen zeggen over de oplossing.

    Er is niet simplistisch aan een vergroting van de zelfstandigheid van beide delen van België. Mijn ideeën zijn geen wondermiddel en ik heb dat ook nooit gezegd. Voor de libertarische oplossingen heb ik over allerlei onderwerpen geschreven en geprobeerd aan te geven wat de gevolgen kunnen zijn. Om na al dit werk aan te geven dat ik me er makkelijk van af wil maken lijkt me wat kort door de bocht.

    De wereld is complex en juist de collectivistische oplossingen gaan vaak uit van een eenvoudige kijk op de werkelijkheid. Juist daar zie je de aanname dat je complexe processen op een hoog niveau kan sturen.

    De gevolgen van het bancaire systeem worden het eerst gevoeld in kleinere landen dat is zeker waar. Maar dan zou ik de nadruk leggen op de nadelen van het bancaire systeem en niet op de omvang van de landen.

    Het nadenken over de omvang van bestuurseenheden is naar mijn mening noodzakelijk om de maatschappij te begrijpen. Waarom liggen bepaalde taken op rijksniveau en niet op provinciaal niveau. Denk daarbij bijvoorbeeld is aan de organisatie in Zwitserland die sterk gedecentraliseerd is. Verder is het goed om stil te staan bij de optimale omvang van een land omdat deze momenteel willekeurig zijn. Is het handig om groot te zijn als Duitsland of is de omvang Nederland beter? In welk kader is internationale samenwerking handig en wanneer kies je voor decentralisatie.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Simon Asselbergs6 mei 2010 01:20

    @Meijer

    Je laatste reactie vind ik interessant, echter de manier waarop je de discussie aanzwengelt is misschien niet zo handig. Door te stellen dat splitsing misschien wel de oplossing zou zijn economisch en tevens ook de kleinere schaal van de gesplitste landen en daarmee hun overheden, lokt een andere discussie uit: namelijk een discussie over een specifiek geval en dus niet een meer breedgetrokken discussie zoals je aangeeft bedoeld hebt te voeren in je laastste reactie.

    Echter het voorbeeld vind ik interessant, omdat een splisting niets oplost en de zaak hoogstens meer complex maakt dan hij is. Splitsen lost de wrijving niet op, omdat niet alleen in de steden de taal van het betreffende gebied worden gesproken, maar ook de andere. Splitsing lost ook het financiele probleem niet op, gezien de mega concentratie van banken in heet Vlaamse deel.

    De eenvoud van libertarische denkbeelden vind ik mooi. Echter ik heb zo nu en dan wel een kritische noot bij hoe het uitgevoerd zou moeten worden. En precies dit soort voorbeelden geven soms blijk van een omgekeerd denken. Complexe problemen zijn niet altijd te modelleren met een moreel of technisch systeem. Soms is gewoon belangrijker dat het probleem zelf centraal staat belangrijker dan dergelijke denkbeelden. Zeker als blijkt dat in de werkelijkheid zulke systemen niet zo mooi blijken uit te werken dan ze in de hoofden bedacht waren te zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Simon Asselbergs6 mei 2010 01:24

    Er zijn namelijk al zoveel systemen bedacht, en allemaal met de beste intenties, door heldere academische mensen of uit de noodzaak van de praktijk. Het is ook goed om te blijven denken en praten over die systemen, maar af en toe een reality check op omgekeerd denken kan geen kwaad.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Handel zal er al tijd zijn en is er altijd geweest, ongeacht optreden van overheden. Regulering heeft altijd veel invloed op hoe handel zich voltrekt. De vindingrijkheid om reguleringen te omzeilen kunnen zoveel schade doen aan landen als de aard van de regulering zelf. Handel is voor een uit eigen belang gecalculeerd risico's nemen, banken zijn daar als geen ander sterren in. Als voor een bedrijf het vindingrijk omzeilen van regulering (of niet toepassen van zelf regulering) door niets en niemand afgestraft wordt, dan gaat de wet van Murphy meteen in werking.

    Het gaat dus vooral er om hoe moeilijk het is om regulering te omzeilen, nog even los of de overheid aan die regulering deelneemt of niet.

    Het grote probleem van een overheid is dat hang naar grootschaligheid een overheid minder effectief en controleerbaar maakt, maar de overheid zichzelf in de praktijk niet meer lijkt te profileren als een middel maar een doel op zichzelf. Griekenland is daar een mooi voorbeeld van. De behoefte om allerlei maatschappelijke ongenoegen om te zetten in regelgeving wordt zo groot dat er zo'n wildgroei aan regelgeving ontstaat dat de overheid en het bedrijfsleven er onwerkbare hinder van ondervinden, typerend is dan ook dat regels in strijd zijn met elkaar en
    het een onmogelijkheid wordt om conform regels te werken. Daarom moeten overheden zoveel mogelijk ingeperkt worden, veel meer dan wat we nu zien. De vraag is echter of de mate van inperking door een theorie bepaald moet worden of gewoon door de ondervindelijkheid van de werkelijkheid zelf. Ik denk dat het laatste het meest verstandig is.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @Simon Om nog even een ander praktisch probleem erin te gooien ook de staatsschuld is erg hoog in België. Hoe moet dat verdeeld worden bij een splitsing?

    Je geeft aan dat complexe problemen zich niet altijd laten modelleren. Ik zou zeggen dat je eigenlijk zou willen experimenteren met bepaalde ideeën om de bruikbaarheid te testen. Een experiment speelt zich altijd af in een bepaalde context terwijl de achterliggende theorie vaak algemeen toepasbaar is.

    Een empirisch experiment heeft betrekking op de werkelijkheid. Er is een praktijksituatie en die wordt waargenomen en daar wordt van geleerd. Een logisch experiment kan plaatsvinden door discussie en uitwisseling van argumenten. Dit kan de ideeën verfijnen en verbeteren. Dit werkt zowel naar de theorie als naar het praktijkgeval. De theorie heeft in dit geval betrekking op de optimale bestuursomvang. In dit geval toegepast op het praktijkvoorbeeld België.

    Door onze discussie hebben we meer geleerd over de mogelijkheden en onmogelijkheden van hervormingen in België. Tegelijkertijd vergroot het onze kennis van optimale bestuursomvang.

    Dus het leren is wat mij betreft twee kanten op gericht. Naar het abstracte en naar de praktijk. De experimentele omgeving om de theorieën te testen is het debat en de discussie.

    BeantwoordenVerwijderen