De doelstelling zoals nu gesteld leidt uiteindelijk tot een financieringstekort van drie procent. Als de economische groei net zo hoog is als het financieringstekort dan blijft de staatsschuldquote gelijk. Maar de Grieken mogen van geluk spreken als ze de komende jaren een groei van twee procent halen. En dat betekent dat de schuld sneller gaat groeien dan het inkomen. Er is dus nog lang geen verbetering in zicht.
De voorspellingen zeggen dat de Griekse economie in het najaar weer gaat groeien. Maar dit lijkt me erg optimistisch. Een deel van de 'bezuinigingen' bestaat namelijk uit lastenverzwaringen. En die lastenverzwaringen zullen de economie afremmen. Het is maar zeer de vraag of de economie weer aan gaat trekken.
Een groot gevaar is in mijn ogen dat arbeiders en ondernemers wegtrekken. De komende jaren zal de situatie in Griekenland niet al te best zijn. Als je de kwaliteiten hebt om elders een beter leven op te bouwen, waarom zou je dan blijven. Een dergelijke brain drain kan flinke effecten hebben. Er hoeven niet veel mensen weg te trekken om een groot effect te hebben. Ten eerste werkt maar de helft van de mensen. Elke werkende onderhoudt dus iemand anders. Als een arbeider wegtrekt dan moet die niet-actieve wel verzorgd worden. Verder zijn het vaak de getalenteerde mensen die wegtrekken. Een getalenteerde programmeur is een verlies omdat hij ook veel anderen van werk voorziet. Hij moet immers ook eten en naar de kapper.
De ondernemers zullen ook niet graag de hoofdprijs betalen. Waarom je bedrijf niet elders opzetten als de lasten in Griekenland te hoog worden? Dit effect zie je op een aantal manieren terugkomen. Een bedrijf dat wil uitbreiden zal kijken of deze productie niet in het buitenland te realiseren valt. Verder is het natuurlijk ook mogelijk dat een bedrijf helemaal verhuist naar het buitenland. Binnen de EU is er toch vrije handel, dus waarom niet net over de grens gaan zitten. Verder zullen bedrijven van buiten niet snel investeren in Griekenland. Dit alles bij elkaar telt flink op. De werkgelegenheid kan daardoor flink omlaag gaan.
Een andere dreiging is een toename van faillissementen en bedrijven die besluiten om in te krimpen. Door de hogere lasten zullen de exporterende bedrijven te maken krijgen met hogere kosten. Deze bedrijven kunnen het niet overleven of zien hun afzet dalen.
Om op een Westers welvaartsniveau te blijven zal Griekenland het bedrijfsleven iets moeten bieden. Getalenteerde en gemotiveerde medewerkers zijn in ieder geval noodzakelijk. En daarnaast moet er een gunstig fiscaal klimaat zijn en een lage regeldruk. En vooral moeten Ondernemerschap en innovatie van uitstekende kwaliteit zijn om in de huidige concurrentiestrijd overeind te blijven. En volgens mij gaat Griekenland falen op al die vlakken.
Het hoofdstuk Griekenland is nog niet uit. Dit verhaal krijgt nog een staartje. Mij is nog niet duidelijk hoe de productie van Griekenland op peil kan blijven. De schuldenlast is alleen te betalen als de economie blijft draaien. Hapert de economie dan zijn er onvoldoende inkomsten en verslechtert de situatie verder. In het huidige plan moet de economie van Griekenland met drie procent per jaar groeien om de situatie niet te laten verslechteren. Ik zie dat niet gebeuren, u wel?.
Berichten
Hoi Marcel,
BeantwoordenVerwijderenIk was toevallig laatst op een feestje in gesprek met een halve Griek die me uit probeerde te leggen dat wij er hier in het Westen geen benul van hebben hoe verschrikkelijk lui de Grieken zijn.
Grieken worden NOG erger dan wij gepamperd. Zoals je kon lezen in de pers hadden ambtenaren helemaal een streepje voor. Zo krijg je alleen wat gedaan als je geld meeneemt (het kopen van een paspoort kost je gewoon 100 euro extra zwart geld, anders kun je drie weken wachten).
25% van het BNP is zwart geld. De overheid loopt jaarlijks 20 miljard aan belastinginkomsten mis.
Ambtenaren krijgen een 13e EN een 14e maand, ook NA hun pensioen. Dat pensioen krijgen ze al rond hun 45e. Maar goed, daar hebben ze wel keihard 30 uur per week voor gewerkt, want dat is fulltime daar.
Het beeld dat jij schetst in bovenstaand verhaal is dus zéér onwaarschijnlijk, omdat een Griek VEEL TE LUI is om naar het buitenland te gaan :-)
Ik denk dat de boel nog wel te repareren valt met een cold turkey behandeling daar. Door om te beginnen alle corrupte ambtenaren hun pensioenrechten te ontnemen, door die 13e en 14e maand te schrappen en door die zwartgeld economie aan te pakken.
Als de Grieken het besef gaan krijgen dat ze moeten werken voor hun geld (en dus eindelijk wat gaan produceren), zal het allemaal best mee vallen.
@Ron A te A Als de Grieken beseffen dat ze moeten werken voor hun geld dan moeten ze dan nog wel in Griekenland blijven. Als ze stoppen met lui zijn, willen ze dan wel blijven. De Grieken komen niet ineens tot dit besef. Er is een groep koplopers. Wat gaan die doen?
BeantwoordenVerwijderenVerder ving ik vandaag op dat als Griekenland zich netjes aan de afspraken houdt en alle drastische bezuinigingen doorvoert dat de staatsschuldquote oploopt naar 150%. De komende drie jaar is er even geen probleem voor de Grieken want dan is de schuld geregeld. Maar wat moeten ze daarna? Dan zitten ze met een nog hogere schuld dan nu al het geval is.
In de politiek is drie jaar een hele tijd. En ik denk dat iedereen denkt dat het over drie jaar dan wel beter zal gaan. Het is weer Keynesiaans korte termijndenken.
Als ik lees dat er x % groei nodig is om de schuldenlast niet te laten groeien dan vraag ik me altijd af of dat groei is gemeten in geinflateerde euros. maw als de ECB geld gaat bijdrukken cq als de ' quantitative easing' effect gaat krijgen op de inflatie wordt daarmee de schuldenlast van de Grieken in reeele termen ook niet minder?
BeantwoordenVerwijderenAls we het hebben over schulden dan moet je zaken vergelijken met de nominale groei(dus inclusief inflatie). Dat betekent dus inderdaad dat er de mogelijkheid is om de QE de staatsschuld te drukken. Dit gaat dan ten koste van spaarders en met name de pensioenen.
BeantwoordenVerwijderenEen aantal vooraanstaande mensen zoals Schiff, Rogers en nog wat Oostenrijkse economen voorspelden dat de overheden zeker steeds meer geld bij zullen drukken. Toen zij dit zagen was het nog moeilijk te zien. Nu zien je de contouren steeds duidelijker. De rente moet voorlopig rond de nul blijven. Niemand durft nu nog te zeggen dat hij binnenkort omhoog moet. En durf eens drie jaar verder te kijken. Dan zit het grootste deel van de Eurozone met een staatsschuldquote van boven de 100%. De druk om de QE verder door te zetten wordt steeds groter. Het moet nu toch meer mensen duidelijk worden dat de problemen alleen vooruit geschoven worden?
@Marcel
BeantwoordenVerwijderen"Als ze stoppen met lui zijn, willen ze dan wel blijven?"
Ja. Het feit dat jij en ik wellicht méér kunnen verdienen in een land met een fiscaalvriendelijker klimaat, wil nog niet zeggen dat we vrouw, kinderen, familie en vrienden ook echt gaan achterlaten.
Ik ben het met je eens dat het nu een bodemloze put is, of eigenlijk beter nog: een lekke emmer waar het geld in verdwijnt. Maar als de lekken gedicht zijn, zal blijken dat er heel wat minder de emmer in hoeft om hem vol te houden.
Toch een gradualist he?
@Anoniem
Als de inflatie stijgt, daalt de schuld alleen als de salarissen harder stijgen. Dat houdt zich voorlopig nog wel in evenwicht.
@Anoniem Klopt ongeveer. De reële economische groei plus inflatie moet groter zijn dan de groei van de schuld.
BeantwoordenVerwijderen@Ron A te A Als je ervoor bent dat de Grieken echt wakker worden. Dan is deze hulp alleen maar een middel om nog even verder te slapen. Denk jij ook dat deze hulp onverstandig is.
BeantwoordenVerwijderenHet moet voor iedereen duidelijk zijn dat dit geen steun aan de Grieken is maar aan de Westeuropese banken. De Griekse banken waren slim genoeg om zich niet vol te laden met Griekse staats-obligaties maar de rest van Europa is er mooi ingestonken.
BeantwoordenVerwijderenQuantitative Easening wordt via een omweg geregeld. Banken krijgen nieuw geld van de ECB met staatsobligaties als onderpand. Voeg daarbij het toestaan van slechte obligaties en een impliciete garantie als het mis gaat. Dat lijkt op een bananenrepubliek. En ook al gaat het mis, de bankbestuurders hebben alleen een semi-gegarandeerde bonusregeling en geen malusregeling of verliesdeling. Ze gaan gewoon met de waan van de dag mee en na hen de zondvloed.
@Marcel
BeantwoordenVerwijderenNatuurlijk ben ik van mening dat de Grieken niet geholpen zouden moeten worden, maar gedwongen zouden moeten worden de Eurozone te verlaten wegens fraude. Als het land na een faillissement de drachme weer in gaat voeren, komen ze zelf wel tot het besef dat het anders moet.
Maarrr (er is altijd een maar): Franse banken zitten tot over hun oren in de Griekse obligaties. Drie keer raden wat er gaat gebeuren als die weer om dreigen te vallen.
Het hele kaartenhuis staat op instorten en er is niemand die de onderste kaart weg durft te halen. Liever zet men er nog een paar kaartjes bovenop om de balans te hervinden :-)
@Ron A te A Dat kaartenhuis is een hele goede metafoor. Het probleem is voor de zoveelste keer vooruit geschoven.
BeantwoordenVerwijderenAMSTERDAM (Dow Jones)--Het noodplan van de EU en het IMF voor Griekenland pakt slechts een van de drie grote problemen van het land aan, stellen economen van NIBC Research maandag in een rapport.
BeantwoordenVerwijderenHet Griekse begrotingstekort wordt aangepakt, met een zwaar bezuinigingspakket, stellen de Haagse bankiers. De hoge staatsschuld blijft echter intact en neemt verder toe, aangezien herstructurering in de vorm van gedeeltelijke kwijtschelding van die schuld geen optie is voor de EU.
Een derde probleem is de slechte concurrentiepositie na jarenlange loonstijgingen. NIBC laat zien dat de arbeidskosten in Griekenland in de afgelopen twintig jaar zijn verdrievoudigd, terwijl ze in Duitsland ongeveer gelijk bleven.
Een middel om de concurrentiepositie te verbeteren is devaluatie van de Griekse munt, stellen de economen, maar ook dat wordt door de EU niet als een optie beschouwd, omdat dit een exit uit de euro zou betekenen.
De economen concluderen dat het noodplan de schulden van Griekenland slechts overhevelt van private partijen naar overheden. Herstructurering van de Griekse staatsschuld zal naar hun mening op den duur echter onvermijdelijk zijn.
De risicopremies op Griekse staatsobligaties zijn maandag enigszins gedaald, in reactie op het driejarige noodplan van EUR110 miljard. De rente op 10-jarig Grieks staatspapier was maandag 580 basispunten hoger dan op de Duitse tegenhanger, tegen 644 basispunten vrijdag.
Vorige week stegen de premies op Griekse staatsschuldpapier tot ongekende hoogtes, door aanhoudende angst en speculatie dat het land niet langer aan zijn financiele verplichtingen zou kunnen voldoen.