Hoe zou een ondernemer dit oplossen?, wat is libertarisme, deel 2

Vrijwillige samenwerking is het uitgangspunt waar we vanuit gaan. Dan zijn ondernemers degenen die deze samenwerking realiseren. Zij hebben de ideeën en nemen de risico's. Zij brengen mensen samen om hun ideeën te verwezenlijken.

Er zijn talloze manieren om samen te werken om zo verder te komen. Sommige mensen hebben een groot talent voor het ontdekken van deze mogelijkheden. Zij hebben ideeën en brengen vervolgens de mensen bij elkaar om deze te realiseren. Zij mobiliseren de mensen die een nuttige investering voor hun geld zoeken en de mensen die willen werken om aan een salaris te komen. In het netwerk van vrijwillige relaties zijn het de ondernemers die weer extra energie toevoegen aan het systeem.

Ondernemerschap is uiteraard ook het beginnen en runnen van een eigen bedrijf. Je maakt je eigen ideeën concreet. De ondernemer zorgt zo voor banen en vooruitgang. Een ondernemer in onze definitie werkt op basis van vrijwilligheid. Er zijn natuurlijk een flink aantal bedrijven die op een andere manier werken. Zij hebben invloed op de politiek, of de politiek heeft invloed op deze bedrijven. Dit zal ik corporatisme noemen en dit onderscheidt zich dus van kapitalisme. De kapitalist werkt zonder een overheid die zijn geweldsmonopolie in de strijd gooit. De ondernemer speelt in op de behoefte van de mensen en maakt daar winst mee.

Een voorbeeld van een echte ondernemer is Steve Jobs. Een dergelijke ondernemer draagt flink bij aan de samenleving. Elke keer als hij weer een idee heeft dan hebben weer minstens 10.000 mensen een baan. Dat is een belangrijke functie in de maatschappij. Dergelijke mensen moeten de kans krijgen om te excelleren. Ten eerste omdat Steve Jobs als vrij mens het recht heeft op vrijheid. Maar daarnaast levert Steve Jobs ook een belangrijke bijdrage aan de maatschappij. Om Steve Jobs te helpen bij deze bijdrage hoef je niet veel te doen. Eigenlijk hoef je niets te doen, je moet hem alleen zijn gang laten gaan. Maar helaas worden ondernemers beperkt door allerlei verplichtingen en dat is zonde. Hierdoor kan de maatschappij niet optimaal profiteren van de ondernemers.

De ondernemer maakt winst door vrijwillige interacties. We kunnen ervan uitgaan dat alle partijen er dus op vooruit gingen. Zijn klanten kochten bij hem omdat ze erop vooruit gingen. Zijn medewerkers werkten bij hem omdat ze deze baan het beste alternatief vonden. De ondernemer kan dus alleen winst maken doordat hij de situatie van anderen verbetert. Dan hebben we het wel over bedrijven die op een vrije markt werken en dus zonder de steun van de overheid. Maakt een ondernemer heel veel winst dan zal hij dus ook veel goeds hebben gedaan voor andere mensen. De Brenninkmeijers hebben heel veel geld. Dat geld hebben ze verdiend door heel veel klanten te helpen en ze hebben ook veel mensen aan een baan geholpen.

Er wordt wel eens jaloers gereageerd op deze rijkdom. Maar wat als deze mensen er niet meer zouden zijn? Door hun ondernemerschap dragen ze meer bij aan de samenleving dan ze aan belasting af kunnen dragen. Het heffen van belasting en het invoeren van regels remt het ondernemerschap. Dat leidt tot minder vooruitgang en minder werkgelegenheid. Een ieder heeft het recht op vrijheid. Maar juist het beteugelen van de vrijheid van ondernemers is schadelijk voor de maatschappij.

Winst is een teken dat een ondernemer veel goeds heeft gedaan. Bedrijven die zich misdragen worden niet groot. Je komt er even mee weg als je rommel op de markt brengt, maar je zal snel je klanten verliezen. Als een bedrijf groter wil worden dan zal het jaar na jaar goede producten op de markt moeten brengen. Een bedrijf als Philips moet steeds weer goede producten op de markt brengen. Weet iedereen nog van de defecte Senseo's? Dan kun je zeggen dat Philips dus kennelijk wel eens een foutje maakt. Dat is waar en ze doen ook hard hun best om fouten te voorkomen. Philips brengt duizenden verschillende producten op de markt. Jaar na jaar brengen ze verbeteringen op de markt. En het grootste schandaal was de oververhitte Senseo's. Op een dermate omvangrijke productie is dat een geweldige prestatie. Een dergelijk bedrijf kan alleen overleven als het steeds weer goede producten op de markt brengt.

We kunnen een lastiger voorbeeld nemen. Bijvoorbeeld het "illegaal opkopen van voetbalkaartjes en deze voor woekerprijzen doorverkopen". Dit is een ondernemer die door zijn handelen de situatie van anderen verbeterd. Nergens wordt hier dwang toegepast. Alle transacties waren dus voordelig voor alle betrokkenen. Zelfs degene die de kaartjes uiteindelijk koopt gaat erop vooruit, anders had degene het kaartje namelijk ook niet kunnen kopen. Sta er goed bij stil dat er dus niemand benadeeld is. Degene die anders het kaartje goedkoop had kunnen kopen gaat er niet op achteruit. Zonder de handelaar had hij zijn kaartje goedkoper in handen gekregen en door de ticketverkoper krijgt hij nu een aanbod met een hogere prijs. Maar hij is er niet op achteruit gegaan ten opzichte van de uitgangssituatie. Namelijk dat hij helemaal geen kaartje had. Ten opzichte van deze situatie moet hij nu beoordelen of hij ingaat op het alternatief dat nu geboden wordt. Gaat hij er alsnog op in dat is kennelijk het kopen van het kaartje een vooruitgang. Koopt hij het kaartje niet dan blijft de situatie bij het oude en is er dus ook geen achteruitgang.

Ook hier is de ondernemer de held van het verhaal. Hij speelt in op de behoeften en zorgt ervoor dat anderen sneller, beter en makkelijker in hun behoeften kunnen voorzien. De ticketverkoper is een handelaar/ondernemer als alle anderen. Als er kansen liggen dan springt de ondernemer daarin. In dit geval ontstaan er door de ticketverkoper prijsverschillen. Zonder de handelaar was er ook onderscheid ontstaan. Alleen was het dan dat de eerste koper geluk had gehad, of dat degene die de hele nacht heeft liggen wachten krijgt het kaartje. Zolang er schaarste is blijft er altijd het probleem dat goederen verdeelt moeten worden.

Ondernemerschap is iets dat de gewone arbeider ook kan bezitten. Een arbeider is ook een kleine ondernemer die zijn arbeid verkoopt aan een enkel bedrijf. Een dergelijke arbeider gaat niet achterover leunen omdat hij toch een vast contract heeft. Iemand die ervoor gaat en met plezier en creativiteit aan de slag gaat. Iemand dus die een bijdrage levert aan de productie.

Als je tegen een probleem aanloopt vraag jezelf dan eens af of een ondernemers dit op zou kunnen lossen. Wat zou een ondernemer hier kunnen betekenen? Met een creatieve geest, wat investeerders en wat mensen die willen werken kun je veel bereiken. Wat zou een ondernemer doen om dit probleem op te lossen?

Ook bij zaken die niet zo voor de hand liggen is het een goede oefening voor het denken. Als je de volgende keer de vuilnis buiten zet kun je jezelf eens afvragen hoe een ondernemer het vuil op zou halen. Is het wel noodzakelijk dat de gemeente hier een monopolie afdwingt.

In een situatie met vrijwillige samenwerking is het de ondernemer die de problemen oplost. Daarom is het goed om de wereld vanuit de bril van de ondernemer te bekijken. Zou je dit probleem op kunnen lossen met wat geld en medewerkers. Is het mogelijk om met wat creativiteit en durf verandering te realiseren. Dus stel jezelf de vraag 'Wat zou een ondernemer doen'.

Tags: libertarisme