Wat vaak wordt vergeten in de peak-oil theorie is het prijsmechanisme. Met gaat aan de slag met statistiek en maakt regressielijnen om de toekomst te voorspellen. Zo wordt voorspeld dat de vraag naar olie de komende tijd flink zal toenemen. Opkomende economieën zullen steeds meer olie gaan gebruiken. Die groei zal volgens de statistieken dan over enkele jaren bijvoorbeeld verdubbelen. Verder wordt er gekeken naar de mogelijkheden om olie uit de grond te halen. De makkelijke olie is bijna uit de grond en de voorraden olie raken op. De vraag is twee keer zo groot en het aanbod neemt af. Dat moet dan wel tot problemen leiden.
Maar het prijsmechanisme zet allerlei processen in beweging die ervoor zorgen dat dit probleem netjes opgelost wordt. Door de toenemende schaarste zal de prijs toenemen en dit zendt naar verscheidene marktparticipanten de boodschap dat ze hun gedrag aan moeten passen.
Ten eerste zullen de aanbieders van olie intensiever gaan zoeken naar olie. Olie is meer waard geworden en dus is zoeken naar olie aantrekkelijker geworden. Verder zullen de aanbieders technieken ontwikkelen om moeilijk winbare olie op een efficiënte manier te winnen. Maar zelfs als de aanbieders op termijn echt zonder olie komen te zitten dan nog kan de markt dit oplossen.
De aanbieders van substituten zullen natuurlijk ook reageren. Windenergie is rendabeler geworden door de hoge olieprijs. Deze substituten zullen meer verkocht worden. Door schaalvoordelen kunnen de kosten voor alternatieve energie ook dalen. Ook onderzoek naar alternatieve vormen van energie wordt meer rendabel.
De bedrijven zien de energiekosten toenemen. Het wordt meer rendabel om te kiezen voor productiemiddelen die zuiniger omgaan met energie. De productieprocessen zullen daardoor minder energie-intensief worden. Ook de producenten van energiezuinige apparaten zullen profiteren. Zij zullen hun apparaten nog zuiniger maken om in te spelen op de vraag.
De consument zal ook niet stil blijven zitten. Als de benzine aan de pomp duurder wordt dan wordt het ook aantrekkelijker om een zuinige auto te kopen. Hoe sterker de benzineprijs stijgt hoe sterker dit effect zal zijn. Verder is het mogelijk dat meer mensen het openbaar vervoer pakken. Binnenshuis zullen de hogere energiekosten leiden tot meer investeringen in isolatie. Verder zal het gebruik van zonnepanelen ook toenemen. En door innovatie zullen er waarschijnlijk nog veel meer aanpassingen plaatsvinden die nu niet te voorspellen zijn.
Het prijsmechanisme zendt een signaal uit en dit leidt tot een diversiteit aan reacties. Bij een hogere olieprijs werkt bijna elke burger en elk bedrijf mee aan de oplossing van het probleem. Dat doen ze simpelweg om kosten te besparen en de winst te verhogen.
Als de peak-oil theorie klopt dan is de oplossing eenvoudig. Laat alles aan de markt over. Stop met belastingen en regels en de markt lost het op. Het prijsmechanisme zorgt ervoor dat de olie de juiste bestemming krijgt. En dat alles op een verantwoorde en duurzame manier.
Ps.
Als de peak-oil theorie niet klopt dan kunnen we het ook overlaten aan de markt, maar de verdediging is dan wel wat complexer.
Berichten
Inderdaad Marcel. De functie van het prijsmechanisme word totaal niet begrepen terwijl het het fundament is van een functionerende markt economie is.
BeantwoordenVerwijderenSoms doen economen uitspraken die mij van mijn stoel doen vallen van verbazing. Dan denk ik; "hoe kan je dit nu zeggen? Heb je dan helemaal niets van economie begrepen?"
De oorzaak is vaak hetzelfde; het prijs mechanisme wordt buiten beschouwing gelaten of niet begrepen.
Henri
Ik ben grotendeels akkoord. Er is echter 1 probleem: het prijsmechanisme houdt geen rekening, of tenminste onvoldoende rekening, met de toekomst.
BeantwoordenVerwijderenDat is ook bij milieukosten edm het geval.
We slagen er niet in om toekomstige schaarste door te rekenen, vooral als die door de producenten wordt ontkend.
Geert wat je eigenlijk zegt is dat de markt onvolkomen werkt om dat we de toekomst niet kunnen voorspellen.
BeantwoordenVerwijderenDat is echter geen onvolkomenheid van de markt maar een factor inherent aan het menselijk bestaan.
Henri
@Geert Jouw vraag is denk ik waarom producenten geen rekening houden met toekomstige schaarste indien dit wel te voorspellen is. Het verkeerd inschatten hiervan leidt tot verliezen voor ondernemers. Ondernemers streven naar winst door inspelen op de behoefte van consumenten. Als zij succesvol zijn als ondernemer dan hebben ze kennelijk talent om mogelijkheden voor winst te ontdekken. Als wij gewone burgers al duidelijk zien dat veranderingen in toekomstige schaarste invloed hebben op de winst, dan moeten de ondernemers dit zeker zien. Ondernemers zijn er immers goed in om winstkansen ontdekken. In een goed functionerende markt worden ondernemers geselecteerd op het zien van kansen. Degenen die hier geen talent voor hebben zullen snel failliet gaan. Ondernemers hebben dus normaal gesproken een meer dan gemiddeld talent om in te spelen op zaken die de winst beïnvloeden. Het over het hoofd zien van zaken die invloed hebben op de winst is dus atypisch voor een ondernemer.
BeantwoordenVerwijderenHet antwoord is dus dat de ondernemers wel inzien dat de schaarste in de toekomst zal veranderen. Sommigen gaan daarom ook investeren in groene technologie. Dit zijn de echte ondernemers. Zij maken afwegingen tussen behoeften en middelen en proberen daar winst mee te maken. Maar veel producenten zijn geen echte ondernemers. Zij werken nauw samen met de overheid (zie ook het artikel over corporatisme). Dergelijke bedrijven zijn gericht op lobbyen en het maximaliseren van subsidies. Ze hebben een talent voor het gebruiken en omzeilen van regels. Dit is niet een producent die bezig is met schaarste en de behoeften van consumenten. Dit is een klasse van bedrijven die gedrag vertoont dat anders is dan dat van de ondernemers die winst behalen door in te spelen op de behoeften van consumenten.
Daarom ben ik benieuwd welke producenten je precies op het oog had en op welke manier zij de toekomstige schaarste ontkennen. Dan kunnen we achterhalen of er inderdaad niet iets anders aan de hand is met deze producenten.