Dan zou ik zeggen 'Kijk om u heen'. Kijk naar de sectoren waar er relatieve vrijheid is. Daar zie je lage prijzen, hoge kwaliteit, vernieuwingen en het verloopt allemaal ordelijk. Een schril contrast met de chaos en ontspoorde budgetten die we aantreffen bij de overheid. Daar zien we oplopende kosten en een teruglopende dienstverlening. En toch lijkt het dat mensen een hang hebben naar een opgelegde orde. Ook al blijkt dit in de praktijk niet te realiseren. Men blijft hopen dat de volgende Noord-Zuidlijn wel binnen het budget blijft.
Mensen hebben behoefte aan orde en overzichtelijkheid. En als er een behoefte is dan zorgt het marktmechanisme ervoor dat deze vervult wordt. Het is bijvoorbeeld niet handig om voor elke computer hele andere specificaties te hebben. Er is behoefte aan een eenduidig systeem zodat je makkelijk nieuwe onderdelen kan kopen. De concurrenten begrijpen dat ze hier moeten samenwerken om de meeste winst te maken. Zo komen er allerlei afspraken over standaardspecificaties.
Dit is geen nieuw verschijnsel. Ook bij simpele zaken leidt de marktwerking snel tot vereenvoudiging. Voor boutjes en moertjes gaat niet iedereen zijn eigen formaat bedenken. Het is handiger als er afspraken zijn over de typen die er zijn. Het is gelukkig ook niet zo dat elke auto zijn eigen variant benzine nodig heeft.
Ook complexe producten kunnen gestandaardiseerd worden. Lastige contracten die opgesteld worden door een notaris bestaan voor een groot deel uit standaardbepalingen. Dit schept duidelijkheid voor de klant en bespaart tegelijkertijd ook kosten.
Het is zeker niet zo dat alle technologische vooruitgang leidt tot een complexere maatschappij. Een computer is tegenwoordig eenvoudiger te bedienen dan twintig jaar terug. En zeker de samenwerking tussen computers is sterk vereenvoudigd. De vrije markt maakt het leven dus niet steeds complexer.
Toch wordt er wel geroepen dat door een complexere maatschappij er meer behoefte is aan een grote overheid. Een grote economie heeft ook een grote overheid nodig is het argument. Maar juist in een ontwikkelde economie zou je de overheid het makkelijkst kunnen missen.
Verzekeringen zijn dan inmiddels goed ontwikkeld dus dat geeft burgers de mogelijkheden om allerlei ongewenste onzekerheden af te dekken. Ook dit verloopt momenteel soepel. Het afsluiten van een verzekering is over het algemeen eenvoudig en duidelijk. Indien de overheid meer terugtreedt dan zullen meer verzekeringen lopen via de burger. En dat zal met hetzelfde gemak gaan als het afsluiten van een inboedelverzekering. Dan kun je bijvoorbeeld denken aan het zelf afsluiten van je werkloosheidsverzekering. Dit geeft mogelijkheden voor burgers. Dit zijn geen hele lastige keuzen. Voor de werkloosheidsuitkering kun je zelf de risico's inschatten. Zelf zou ik misschien helemaal geen verzekering afsluiten. Ik heb immers meerdere lesbevoegdheden en kom niet zomaar zonder werk te zitten. Dit geeft mensen heel veel mogelijkheden om geld te besparen. Op deze manier zijn nog veel meer onzekerheden eenvoudig af te dekken. De verzekeringsbranche levert over het algemeen overzichtelijke producten. Laten we het daarbij niet hebben over de zorgverzekering, want daar is zeker geen sprake van een vrije markt.
De vrije markt tendeert naar overzichtelijkheid en transparantie. Bedrijven die transparante producten aanbieden trekken immers meer klanten. Dit zorgt ervoor dat deze bedrijven het overleven.
Sterk vernieuwende markten zijn wel eens tijdelijk wat ondoorzichtig. Denk bijvoorbeeld aan de onduidelijkheid omtrent HD en blu-ray. De dubbele standaard belemmerde de groei van deze markt. Uiteindelijk overleefde dus ook slechts één van beide. De markt herstelt hier de onduidelijkheid en het resultaat is meer transparantie. De afzet kon groeien en de bedrijven maakten daardoor meer winst. Tegelijkertijd was de markt voor de klant een stuk overzichtelijker geworden.
De onheilsberichten over keuzestress van mensen zijn niet terecht. De uitspraak dat door marktwerking de situatie complexer en onoverzichtelijker zal worden is duidelijk in tegenspraak met de werkelijkheid. Vraag een ondernemer maar een hoe zijn contacten met de overheid verlopen. De regels waaraan voldaan moet worden en de belasting die betaald moet worden. Het is allemaal omgeven met ondoorzichtigheid en complexiteit. De vrije markt leidt tot meer transparantie, eenvoud en gemak.
Berichten
Okay...
BeantwoordenVerwijderen(Verzekeringen:)
Voor de meeste burgers zou het inderdaad veel voordeliger uitpakken. (Ik wou ook dat zoiets bestond!)
Maar dat zou ook betekenen dat een hele hoop mensen zich onderverzekeren, voor werkeloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid, en AOW. Zoals jij, als je je dan verkijkt op je werkeloosheidssituatie, dan is het geld op, en kun je de (geen enkele) huur niet meer betalen, en ....
Dit soort gevallen komen in NL nu niet meer voor, dat is de consequentie van het sociale vangnet. Veel super-schrijnende gevallen door dom(?) gedrag zal dan toch wel even slikken zijn, en de samenleving een stuk minder sociaal maken.
Een inboedelverzekering vergelijken met een werkeloosheidsverzekering is appels met peren vergelijken.
BeantwoordenVerwijderenHett betekent dus dat je zelf verantwoordelijk wordt voor je werkeloosheid, arbeidsongeschiktheid, AOW. Keuzevrijheid is op zich een goede zaak. Nu ben je bijvoorbeeld bouwvakker. Het risico op arbeidsongeschiktheid is hoog in de bouw door het relatief zware werk. Nu wil je dit risico verzekeren. De arbeidsongschiktheidsverzekeraar maakt hiervoor een risico-analyse. Gelet hierop is het te verwachten dat de premie die je moet gaan betalen voor je verzekering wel eens hoog kan uitvallen. De verzekeringsmaatschappij is maar in een ding geinteresserd: en dat is zoveel mogelijk winst maken en zo min mogelijk risico lopen. De verzekering wordt derhalve onbetaalbaar en de dekking laat vaak zeer te wensen over. Vaak zijn de polisvoorwaarden zo ingewikkeld, dat alleen de verzekeraar deze nog begrijpt. Overigens maken alle verzekeraars zich hier opzettelijk aan schuldig. Onduidelijkheid loont. Dit blijkt ook uit arbeidsongeschiktheidsverzekeringen die bijvoorbeeld als woonlastenbeschermer worden aangeboden bij een hypotheek. Er wordt bijna nooit een claim gehonoreerd. Dan kun je beter leraar economie worden, daar heb je inderdaad geen ww/wao nodig want het is toch een overheidsbaan :).
@Anoniem Een inboedelverzekering vergelijken met een WW-verzekering moet denk ik wel kunnen. Werkloosheid is redelijk eenvoudig te verzekeren. Een arbeidsongeschiktheid is een product van een hele andere orde. Vaststellen van arbeidsongeschiktheid is heel erg ingewikkeld. Daarbij worden veel fouten gemaakt en subjectiviteit speelt een grote rol. Maar dit is zowel bij de verzekeringen die via de overheid lopen als bij particuliere verzekeringen een probleem.
BeantwoordenVerwijderenDe markt voor particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekeringen is nog onvoldoende ontwikkeld. Een groot deel van dit type verzekeringen is verplicht door de overheid. Deze particuliere markt is onvoldoende ontwikkeld. Producten die in paketten worden aangeboden zoals het voorbeeld met de hypotheek lenen zich altijd voor prijsverhogingen. Het aardige is wel dat in het geval van de hypotheekmarkt je als reactie hierop een sterke vereenvoudiging ziet. Zelf heb ik een aantal maanden terug een hypotheek afgesloten en daarbij was de situatie al veel transparanter. Losse producten met duidelijke voorwaarden en prijzen. Wat ik hiermee wil zeggen is dat de markt dus zeker niet foutloos is. Maar uiteindelijk neigt het naar een situatie die gunstig is voor de consument.
Je punt over de bouwvakkers is een goede. De kosten voor verzekeringen zullen bij sommige beroepen inderdaad hoger komen te liggen. Dit zal leiden tot hogere loonkosten in sommige sectoren en lagere loonkosten in andere sectoren. Het zal niet leiden tot een algemene loonstijging. Door de wijziging in de loonkosten zal de werkgelegenheid volgen. De werkgelegenheid in sectoren met een relatief lage arbeidsongeschiktheid zal daardoor hoger komen te liggen. Maar de totale werkgelegenheid zal niet dalen. Het effect is dat er meer werkgelegenheid wordt gecreëerd in beroepen waar weinig uitval is. Een veilige werkomgeving en een goede werksfeer worden op de vrije markt beloond. En dat lijkt mij een goede ontwikkeling.
"Zelf heb ik een aantal maanden terug een hypotheek afgesloten en daarbij was de situatie al veel transparanter"
BeantwoordenVerwijderenDit komt dus niet door de markt. Sinds enige tijd hebben wij de wet financiele dienstverlening en de wet financieel toezicht. In deze wetten staan regels omtrent financiele producten en voorlichting aan de consument. De financiele instellingen worden dus gedwongen om transparanter te zijn naar de consument. Niet omdat ze dat zelf wilden, vaagheid was (en is) immers in hun eigen belang.Deze wet had er dus vanuit jouw oogpunt niet hoeven komen, jij wil immers alles aan de markt overlaten. Kunnen we de NHG ook wel afschaffen (zit toch maar een half miljard in, tegen 618 miljard aan uitstaande hypotheken ;). De banken kunnen dan zelf de regels vaststellen. Want de consument komt toch wel, die moet toch wonen.
De financiele consument is daarentegen lui. Ik durf de stelling aan dat zeker 75% van de mensen die een hypotheek hebben de voorwaarden van de verstrekker niet eens leest. Maar achteraf wel klagen over een woekerpolis. Waar is de eigen verantwoordelijkheid?
Op verjaardagfeestjes is het een geliefd onderwerp huizen en hypotheken. Als je aangeeft dat je steeds een bedrag aflost verklaren ze je voor gek. Uiteindelijk betaal je over 30 jaar rente over het hele bedrag + de aflossing. Als je dat als motivatie opgeeft, kijken ze je aan of het in Keulen dondert.
Veel consumenten zijn (helaas) financieel niet goed onderlegd, of zijn er niet in geinteresseerd. Regulering op dit vlak is dus echt noodzakelijk. Begrijp me goed, ik ben een warm voorstander van de vrije markt, met zo min mogelijk inmenging van de overheid.
@Anoniem Mijn voorbeeld was inderdaad ongelukkig. De nieuwe regelgeving beïnvloedt ook het gedrag van de bedrijven. Daarnaast speelt naar mijn mening ook de marktwerking een rol, maar dat is in dit geval inderdaad onmogelijk te bewijzen.
BeantwoordenVerwijderenJe punt over luie consumenten is heel aardig. De luiheid wordt deels veroorzaakt door de bescherming die de overheid biedt. Dat creëert vervolgens weer de noodzaak voor meer bescherming. En dit proces kan dan nog wel even doorgaan. Er ontstaat steeds meer een gewenning aan de bescherming van de overheid. Dit maakt regelgeving veel duurder dan oorspronkelijk geraamd.
"Er ontstaat steeds meer een gewenning aan de bescherming van de overheid"
BeantwoordenVerwijderenDit is een buitnegewoon slechte zaak. Als er in de samenleving (op allerlei gebeid overigens) iets gebeurd wordt er gelijk naar de overheid gewezen. Die moet er iets aan doen. Meer regels leiden echter tot meer ambtenaren enzovoorts. Tegelijkertijd is er de roep om een kleinere overheid (terecht m.i.). Deze twee zaken kunnen dan ook bijna niet samengaan, immers meer regels (lees bescherming) leiden weer tot meer ambtenaren. De overheid kan dus niet alles voorkomen. Helaas is het zo dat elk incident breed wordt uitgemeten in de media. Een dag later moet er dan weer een spoeddebat in de 2e kamer worden gehouden. Of je nu voor of tegen democratie bent, deze wordt op deze manier volledig uitgehold. Aan een degelijke controle van het kabinet komt het parlement al jaren niet meer toe.
Bij mij leeft steeds sterker het idee dat wij onze "welvaart" steeds meer als vanzelfsprekend zijn gaan beschouwen. Sterker nog: wij eisen welvaart. En als die er even niet genoeg is dan moet de overheid daar maar voor zorgen.
Enkele voorbeelden:
Recht op hypotheekrenteaftrek, recht op een uitkering.
Daar willen we echter geen (extra) belasting voor betalen. Welvaart creeeren we echter door arbeid te verrichten en te sparen en te investeren, niet door schulden te maken!!! Het sparen wordt ons door de centrale bankiers niet makkelijk gemaakt met het kunstmatig laag houden van de rente.
@ Marcel Meijer. Hoe zit het met de vereenvoudiging en standaardisatie als het om telefoonopladers gaat? Pas nu de Europese overheid heeft gedreigd met regelgeving, lijkt die er te komen.
BeantwoordenVerwijderenIs dit een voorbeeld van marktfalen of toch niet?
@Anoniem Ik heb zelf de vele verschillende telefoonopladers nooit als probleem gezien. Bij een nieuwe telefoon kreeg ik ook altijd een nieuwe oplader en ik heb dus nooit een aparte oplader hoeven kopen. Ik vraag me dus af of hier sprake is van een probleem.
BeantwoordenVerwijderenDe overheid heeft dit nu geregeld en moet dit ook handhaven. De industrie moet ook de nodige aanpassingen maken. Er worden dus kosten gemaakt voor een oplossing zonder dat er een probleem is.
Sommige consumenten klagen als reactie op deze berichten dat ze meerdere opladers mee moeten nemen op vakantie voor de verschillende apparaten zoals mp3-spelers, telefoons en spelcomputers. Ten eerste gaat het hier om een ongemak dat zich één keer per jaar voordoet en redelijk makkelijk is op te lossen. Ten tweede wordt het hierboven geschetste probleem niet opgelost als je voor alle mobiele telefoons eenzelfde oplader hebt. Dat probleem is pas opgelost als er voor alle mobiele apparaten dezelfde oplader is. Populistische kritieken zitten vaak vol met inconsistente redeneringen. Maar de markt komt pas in actie als er echt een probleem is.
Er is een zekere drempel om over te gaan op standaardisatie. De samenwerking kost geld en moeite. De vraag is bij welke mate van ongemak wordt deze investering echt rendabel. Is er echt groot ongemak dan kan een groep fabrikanten dus voordeel halen door een standaard in te voeren. Bijvoorbeeld het invoeren van de USB standaard gaf een flinke impuls aan de leveranciers van randapparaten. Het klinkt goed als de overheid dit afdwingt, maar de investering moet pas gedaan worden als de opbrengst opweegt en de politiek maakt die afweging niet en de markt wel.
Het grootste probleem bij opgelegde standaardisering is dat de vooruitgang stil komt te liggen. Er komt nu een standaard en dat is even leuk. Maar over vijftig jaar zitten we nog steeds aan dezelfde standaard vast. Er zijn al onderzoeken naar draadloze opladers bijvoorbeeld. Het staat nog in de kinderschoenen, maar dat zou een enorme stap vooruit zijn. Deze ontwikkelingen gaan in de ijskast omdat de overheid een bepaalde techniek verplicht heeft gesteld.
Het voordeel van een vrijwillige standaard is dat je er weer van af kan wijken op het moment dat er een beter alternatief is.