Europese aanbesteding stimuleert kartels

De Europese aanbesteding geeft kartels een enorm voordeel. Dat zal sommigen verbazen omdat deze wetgeving er toch is om de concurrentie te bevorderen. Maar anderen vroegen zich natuurlijk al af waarom al die overheidsprojecten toch steeds duurder worden. Sinds de invoering van de Europese aanbesteding zijn ze zeker niet goedkoper geworden.

Het eerste grote voordeel is dat kleinere bedrijven niet mee kunnen doen. dat recht hebben ze natuurlijk wel, maar de regels zijn zo ingewikkeld dat er voor kleine bedrijven niet door te komen is. Offertes maken voor een Europese aanbesteding is zo duur geworden dat alleen grote bedrijven nog mee kunnen doen. Als je kartelafspraken wil maken dan zijn kleine bedrijven heel vervelend. Ze kunnen de onder de prijs van het kartel gaan zitten. En daarom moet je al die kleine bedrijven bij het kartel betrekken en dat is onbegonnen werk. Nu alle kleine concurrenten uit de weg zijn is het speelveld een stuk overzichtelijker geworden.

Het volgende voordeel heeft te maken met het risico van kartelbreuk. Kartels worden regelmatig gebroken doordat de leden van het kartel toch lager gaan bieden. Zij kunnen dan makkelijk marktaandeel winnen omdat de concurrentie duurder is. Dit gebeurt natuurlijk in het geheim. Als de andere kartelleden erachter komen dan valt het kartel uit elkaar. Voor de breker van het kartel is het zaak om de breuk zo lang mogelijk geheim te houden. Als de rest van het kartel de hoge prijzen aan blijft houden terwijl jij veel klanten wint met de lagere prijzen kun je veel winst maken.

Wat je nodig hebt is toezicht. Als je kartelafspraken hebt gemaakt dan wil je weten wat de concurrent vraagt aan zijn klanten. Een openbare aanbesteding is daarvoor een geweldige oplossing. De overheid heeft verplicht dat je de offertes openbaar aanbiedt. Alle kartelleden kunnen dus eenvoudig zien of jij je wel aan de regels houdt. Er kan dus geen sprake zijn van kartelbreuk zonder dat de andere kartelleden hier van af weten. En dit maakt het minder aantrekkelijk om het kartel te breken.

Kartelvorming wordt door de Europese aanbesteding dus een stuk eenvoudiger. Of er ook echt onderlinge afspraken gemaakt worden is natuurlijk moeilijk te zeggen. Er is geen data bestand met alle kartels. Het enige waar we op af kunnen gaan is een vermoeden. Een vermoeden dat de overheid steeds teveel betaald. En dat na de Europese aanbestedingen de prijzen die de overheid betaaldt niet zijn gedaald.

Maar één ding weet ik wel zeker. Het is niet vertandig om de kat op het spek te binden. Er wordt nu een omgeving gecreërd die het aantrekkelijker maakt om kartelafspraken aan te gaan. Dat zal uiteindelijk tot problemen leiden.