Libertarisme: Geen misdaad zonder slachtoffer

In het libertarisme is er maar één misdaad en dat is agressie tegen een persoon of de bezittingen van die persoon. Een enkele aanklacht om alle criminaliteit te vatten lijkt weinig, maar de definitie is zo breed dat deze voldoende is om criminaliteit te definieren. Wel zijn een aantal belangrijke verschillen met wat er momenteel als strafbaar wordt gezien.

Agressie tegen personen en bezittingen behelsen natuurlijk zaken als moord en diefstal. Maar ook slavernij en mensenhandel vallen onder deze definitie. Veel milieudelicten vallen hier ook onder. Als iemand de grond van iemand anders vervuild dan brengt hij schade toe aan het bezit van deze persoon. Deze definitie is dus zeer breed en dekt zeer veel gevallen.

Bij deze benadering is er altijd een slachtoffer. Er is altijd degene tegen wie aggressie gepleegd is. Schadeloosstelling van het slachtoffer speelt een centrale rol in de afhandeling van de strafzaak.

In het huidige strafrecht zijn ook misdaden opgenomen waarbij geen sprake is van slachtoffers. Een voorbeeld hiervan is de drugshandel. Hier is sprake van vrijwillige ruil. Het zijn buitenstaanders die dit ongepast vinden en het daarom strafbaar hebben gesteld. In veel landen is het zo dat prostitutie strafbaar is. Ook hierbij is er geen slachtoffer en dus is er volgens de libertariër geen sprake van criminaliteit.

Ook als iemand vindt dat hij slachtoffer is dan is er niet altijd sprake van een misdrijf. Hierbij kun je denken aan mensen die de grenzen van de vrijheid van meningsuiting opzoeken. Het kan zijn dat iemand beledigd wordt en zich daardoor geschaad voelt. Maar belediging is geen agressie en dus ook geen misdaad. Ook het oproepen tot een consumentenboycot is geen misdrijf. Toen Lakeman opriep om het spaargeld weg te halen bij DSB oefende hij zijn recht op vrije meningsuiting uit. Dit is geen misdrijf omdat DSB niet beschadigd wordt door de mening van Lakeman. De DSB viel doordat de spaarders het geld weghaalden bij DSB. Het waren deze spaarders die de DSB om lieten vallen en niet Pieter Lakeman. Zou je de actie van Lakeman strafbaar stellen dan is als gevolg daarvan ook het gedrag van de spaarders strafbaar. Of anders gezegd als je het gedrag van het individu niet strafbaar stelt dan zou je oproepen tot dat gedrag ook niet strafbaar moeten stellen.

Zaken worden vaak strafbaar gesteld onder het mom van een bepaalde moraliteit. Misschien is er een groep die het verwerpelijk vindt dat vrouwen hun lichaam verkopen en daarom prostitutie strafbaar willen stellen. Zij willen dit verwerpelijke gedrag verbannen uit de maatschappij. Slagen ze daarin dan zijn de burgers niet meer in staat om deze morele keuze zelf te maken. Het individu heeft niet meer de vrijheid om morele keuzes te maken. In deze situatie zijn er geen goede mensen meer. Er zijn alleen nog mensen die de regels volgen. In deze 'ideale' maatschappij zijn er geen morele keuzes meer mogelijk en is dus ook geen sprake van moraliteit.

Nu de politie kan opsporen zonder slachtoffers is dat ook reden om de bevoegdheden flink uit te breiden. Het justitieel apparaat kan zelf het initiatief nemen tot vervolging. De politie heeft hierbij vaak opsporings bevoegdheden die een flinke inbreuk op de privacy betekenen. Mensen accepteren dit onder het mom dat als je niets fout doet je ook niets te verbergen hebt.

De kosten voor het opsporingsapparaat nemen ook behoorlijk toe. Er gaat veel tijd en energie naar de opsorings van drugshandel en andere vormen van criminaliteit zonder slachtoffer. Dit betekent natuurlijk dat de belastingen omhoog gaan. Maar het betekent ook dat de middelen niet of minder gebruikt worden voor de opsporing van geweldsmisdrijven. En dat is juist de criminaliteit waar we last van hebben. Als we slachtoffer worden dan willen we dat de dader opgespoord wordt. Doe je nu aangifte van bijvoorbeeld een inbraak dan krijg je de indruk dat ze het drukker hebben met andere dingen. De technische recherche komt dagen later een keer kijken en de rechercheurs stellen slechts een paar routinematige vragen.

Door de slachtoffers buiten de opsporing te laten krijg je ook een onrechtvaardige situatie. Als de opsporing georganiseerd is rond de slachtoffer dan is de straf ook daarop afgestemd. De hoofdmoot van de straf zal dan bestaan uit het schadeloos stellen van het slachtoffer. Daarbovenop moet nog een extra bedrag betaald worden voor het ongemak en de opsporingskosten. De opsporing en bestraffing is er in eerste instantie op gericht om het slachtoffer schadeloos te stellen. In de huidige situatie speelt het slachtoffer nauwelijks een rol. Van financiële compensatie is al zeker geen sprake. Sterker nog de crimineel wordt opgesloten en gaat daar veel geld kosten. Als je erop gericht bent om het slachtoffer schadeloos te stellen dan zou je er juist voor zorgen dat de crimineel productief blijft en zo geld kan verdienen om zijn schuld af te betalen. De belangrijkste plicht van een veroordeeld crimineel zou moeten zijn de schadeloosstelling van het slachtoffer.

Eén misdaad schept een overzichtelijke en veilige situatie. De kosten blijven beperkt doordat de aandacht gaat naar de zaken die echt belangrijk zijn. De kern is dat agressie tegen personen en bezit verboden zijn. Allerlei morele regels worden hier buiten gehouden. De schade aan het slachtoffer staat centraal in het opsporingsproces. En dit is ook terecht omdat het recht doet aan het slachtoffer. De misdaad is begaan tegen een persoon. En de crimineel zou nadat hij is opgepakt het slachtoffer schadeloos moeten stellen.