Dubbele ontslagbescherming overbodig

Momenteel hebben we twee maatregelen die ons beschermen in geval van ontslag. De eerste is de ontslagbescherming die het moeilijk maakt om vaste medewerkers te ontslaan. De tweede is de WW-uitkering. Beide maatregelen maken dat medewerkers met een vast contract een grote zekerheid genieten. Dit is een luxe die we natuurlijk niet graag opgeven, maar het is denk ik teveel van het goede. De ontslagbescherming beperkt ook de effectiviteit van de WW-uitkering.

De WW-uitkering is in tijden van recessie een automatische stabilisator. De effecten van ontslag worden beperkt. Hierdoor blijft de vraag van consumenten op peil en is de recessie minder diep. De medewerker krijgt slechts 70% van zijn laatst verdiende loon en dit is in principe voldoende prikkel om op zoek te gaan naar een andere baan. Maar door de ontslagbescherming kunnen medewerkers overgewaardeerd worden. Medewerkers in vaste dienst en die onvoldoende functioneren kunnen nog jaren in dienst blijven voordat ze uiteindelijk worden ontslagen. In deze tijd kregen ze steeds de jaarlijkse vaste verhoging. Maar na het uiteindelijke ontslag blijkt dan dat het salaris niet in overeenstemming is met de kwaliteiten van de medewerker. Deze medewerker kan dus nooit meer terug komen op de oorspronkelijke 100%. Bij een nieuwe baan zal hij genoegen moeten nemen met minder. Maar hierdoor wordt het verschil met de 70% die hij al kreeg erg klein en kan de motivatie om te gaan solliciteren wel eens erg klein zijn. Kortom de 70% uitkering is alleen een prikkel om te solliciteren als je bij een nieuwe baan weer 100% kan gaan verdienen. Daar komt bovenop dat ouderen allerlei extra beschermingen genieten zoals een langere uitkeringsduur waardoor de prikkel om naar een baan te zoeken nagenoeg verdwijnt. Dit leidt tot een lagere arbeidsparticipatie onder ouderen.

Verder moet de WW-uitkering meer zijn dan een vangnet. Het is een tussenstation naar een nieuwe baan. Mensen die zich willen ontwikkelen in deze situatie moeten daarin dus gesteund worden. Momenteel is het bijvoorbeeld onaantrekkelijk om vanuit een WW-uitkering een eigen zaak te beginnen. Hiermee wordt een belangrijke weg naar een baan afgesneden. Verder moeten de mensen makkelijker een opleiding kunnen volgen. Maar dan wel op eigen initiatief. De begeleiding die momenteel wordt gegeven is duur en het leidt ertoe dat mensen die niet willen toch een opleiding moeten volgen. En het opleiden van ongemotiveerde mensen is echt niet zinvol. Geef mensen de gelegenheid om zelf het beste te maken van hun situatie.

In de uitkering moet de financiële prikkel voldoende zijn voor mensen om weer naar een baan te gaan zoeken. Indien dit niet het geval is dan heeft het ook niet veel zin om een systeem op te zetten met sollicitatieplicht en andere regels om mensen weer aan het werk te dwingen. Door de sollicitatieplicht krijgen mensen geen werk. Uit mijn omgeving weet ik dat dit systeem heel makkelijk te omzeilen is.

Soepel ontslagrecht helpt ook in tijden van recessie om het herstel te bevorderen. Bedrijven kunnen hierdoor makkelijker het kostenniveau aanpassen aan de veranderde omstandigheden. Hierdoor kunnen ze concurrerend blijven en is het risico van faillissement kleiner. In de herstelfase aan het einde van de recessie staan ze er dan stevig voor en kunnen ze weer gaan groeien. In de huidige situatie kunnen bedrijven niet goed inspelen op de omstandigheden. De kosten lopen op en er zijn weinig mogelijkheden om de arbeidsproductiviteit op peil te houden of te verhogen. In de herstelfase prijzen deze bedrijven zich uit de markt en kunnen daardoor onvoldoende groeien.

Ook ten aanzien van de ontslagbescherming is een financiële prikkel afdoende. Laat de bedrijven de medewerkers een bedrag betalen in plaats van allerlei juridisch procedures te doorlopen. Geef dan uiteraard wel de mogelijkheid aan medewerkers om achteraf bezwaar te maken als er sprake is van echte misstanden.

Dus ik stel een systeem voor waarbij de regeldruk sterk wordt verminderd. De ontslagbescherming kan worden versoepeld. En ook de regels waaraan de mensen in de WW moeten voldoen kunnen worden teruggebracht. Dit levert ten eerste een enorme kostenbesparing op door de afname van regeldruk. Verder zal de arbeidsmarkt door de soepelere regels beter gaan functioneren. Door de soepelere regels is de weerbaardheid in de recessie maximaal. Deze maatregelen maken de economie dus weerbaarder en uiteindelijk levert dit weer werkgelegenheid op. En meer werkgelegenheid is natuurlijk de beste vorm van ontslagbescherming die er bestaat.

Zie ook:
We ontslaan de verkeerde mensen
Ontslagbescherming
Positie zzp-ers